google.com, pub-7610353441165800, DIRECT, f08c47fec0942fa0 ਸਾਹਿਤ ਸਕਰੀਨ: Facebook
Showing posts with label Facebook. Show all posts
Showing posts with label Facebook. Show all posts

Tuesday, 12 September 2023

ਕੀ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਹੁਦਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਵਾਲੰਟੀਅਰ ਵੱਜੋਂ ਹੋਣ ਤਾਂਕਿ ਸੱਚੀ ਏਕਤਾ ਵਾਲਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਸਕੇ!


ਲੁਧਿਆਣਾ
: 12 ਸਤੰਬਰ 2023: (ਮੀਡੀਆ ਲਿੰਕ 32//ਸਾਹਿਤ ਸਕਰੀਨ ਡੈਸਕ):: 

ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ 17 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਨਤੀਜੇ ਅੱਜ ਹੀ ਆ ਗਏ। ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਚਾਨਕ ਆਈ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ। ਇਹ ਸਾਰੇ "ਸਰਬਸੰਮਤੀ" ਵਾਲੇ ਨਤੀਜੇ ਸਮਝੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਹ ਬਿਨਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਈ ਜਿੱਤ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੰਗਾ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਬਿਨਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਈ ਜਿੱਤ ਦੀ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤਾਂ ਹੋਈ ਪਰ ਸਕੂਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲ ਰਿਹਾ। ਮਨ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਿਆਗ ਦੀਆਂ ਰਾਹਾਂ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਫੱਕਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਇਹ ਲੇਖਕ ਕਿਹਨਾਂ ਅਹੁਦਿਆਂ ਦੇ ਮਾਇਆ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸ ਗਏ ਹਨ!

ਫਿਰ ਜਾਪਿਆ ਕਿਧਰੇ ਕੁਝ ਗੜਬੜ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਵੈਸੇ ਇਹੀ ਨਤੀਜੇ 17 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਵੀ ਐਲਾਨੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਕਾਹਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਕਾਹਲ ਕਿਓਂ ਰਹੀ ਇਹ ਵੀ ਕਾਹਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ-ਇੱਕ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬੇ ਵਿਚ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਹਨਾਂ ਚੋਣਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਿਆਨ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ੇਅਰ। ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਅਹੁਦੇ ਜਾਂ ਬੈਨਰ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਕੰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਇਰ ਜਨਾਬ ਗੁਰਦੀਪ ਭਾਟੀਆ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ੇਅਰ। ਲਓ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਿਸ ਭੁਲੇਖੇ ਯਾਰ ਪੱਬਾਂ ਭਾਰ ਨੇ!

ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ ਹੈ ਕਦ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ!

ਮਿੱਤਰ ਗੁਰਦੀਪ ਭਾਟੀਆ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ੇਅਰ ਅੱਜ ਹੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਅੱਜ ਇਹ ਬਾਰ ਬਾਰ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰੇ ਕਰਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ। ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੁਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੀ ਪੀ ਆਈ ਅਤੇ ਸੀ ਪੀ ਆਈ ਐਮ ਵਰਗੀਆਂ ਕੱਦਾਵਰ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣਾ ਬਹੁਮਤ ਹੁਣ ਗੁਆ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ। ਅਸਲੀ ਕਹਾਣੀ ਤਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮਝ ਆਉਣ ਲੱਗੀ। 

ਇਸ ਬਿਨਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਈ ਜਿੱਤ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵੱਜੋਂ ਹੁਣ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦੀ ਸੱਤਾ ਨਵੀ ਟੀਮ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੀਂ ਟੀਮ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਆਗੂ ਮੰਗਤ ਰਾਮ ਪਾਸਲਾ ਹੁਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਸ਼ਾਇਦ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਮਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਲਈ ਹੱਥ ਅਜ਼ਮਾਉਣ। 

ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਗਰਮ ਧੜਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਣਰਜਿਸਟਰਡ ਲਿਖਦਿਆਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਉਦੋਂ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਗੰਭੀਰ ਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਧੜਾ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਕੇ ਤੇਜਵੰਤ ਮਾਨ ਹੁਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਹੈ। 

ਉਦੋਂ ਵੀ ਨਿਰਪੱਖ ਸਾਹਿਤਿਕ ਹਲਕਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਵੰਡ 'ਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਵੰਡ ਹੋਈ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਇਹ ਵੰਡ ਵਾਲੀ ਭਾਵਨਾ ਹੁਣ ਇਥੇ ਹੀ ਰੁਕੇਗੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਹੋਰ ਤਿੱਖੀ ਹੋਵੇਗੀ? ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਧੜਾ ਨਵੇਂ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਹਿਤਿਕ ਅਦਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਦੇ ਐਲਾਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸੱਜ ਪਿਛਾਖੜ ਸੰਗਠਨ ਜਾਂ ਪਾਰਟੀ ਵੀ ਆਪਣਾ ਨੀਲਾ, ਪੀਲਾ ਜਾਂ ਭਗਵਾ ਝੰਡਾ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਸਾਹਿਤਿਕ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਲਵੇ। ਉਂਝ ਇਹ ਕੁਝ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਨਹੀਂ। 

ਗੋਦੀ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਸਫਲ ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਜੋਂ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਨੇ ਸਾਬਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਮੀਡੀਆ "ਵਿਕ ਗਿਆ" ਉਹ ਤਾਂ ਗੋਦੀ ਬਹਿ ਗਿਆ। ਅਖੀਰ ਏਨੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ! ਸ਼ਾਇਦ ਵਿਕਣ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਚਾਰ ਹੀ ਨਾ ਬਚਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਂਝ ਵੀ ਜਦੋਂ ਮੀਡੀਆ ਹਾਊਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੀ ਵਿਕ ਗਏ ਹੋਣ ਤਾਂ ਵਿਚਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਕੁਹਾੜੇ ਬਲਬੂਤੇ ਨਾਂਹ ਨੁੱਕਰ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਪੱਖ ਵੀ ਸਾਬਿਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਗੋਦੀ ਨਹੀਂ ਬੈਠਿਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਨੇ ਥੋੜਾ ਬਹੁਤ ਘਟ ਮੁਲ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕੰਧਾੜੇ ਬਿਠਾ ਲਿਆ। ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੋਮਿਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਾਫ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ "ਪੱਤਰਕਾਰ" ਹੀ ਨਹੀਂ ਇਹ "ਲੇਖਕ" ਵੀ ਬੜੇ ਕੰਮ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਬੁੱਕਲ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਜਾਂ ਕੰਧਾੜੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਇਹ ਸਾਹਿਤਿਕ ਮੀਡੀਆ ਵੀ ਗੋਦੀ ਮੀਡੀਆ ਵਾਂਗ ਚੰਗਾ ਨਾਮ ਕਮਾ ਲਵੇ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦੇਵੇ! ਸ਼ਾਇਰੀ ਭਾਵੇਂ ਸਟੇਜੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਕਿਤਾਬੀ ਉਹ ਤਾਂ ਇਹੀ ਲੋਕ ਮਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 

ਯਾਦ ਆ ਰਹੀਆਂ ਨੇ ਕੁਝ ਦਹਾਕੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ। ਉਦੋਂ ਤੇਜਵੰਤ ਮਾਨ ਹੁਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹਨਾਂ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖਾਪਣ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਅਰਸਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਤੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਕੁਝ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦੇ ਭਾਰੂ ਧੜੇ ਨੇ ਵੀ ਕਈ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਜੀ ਰੰਜਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਗੁੱਟਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਣ ਬਾਹਰ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤਾਂਕਿ ਸਭਾ ਦੇ ਨੇੜ ਭਵਿੱਖ ਵਾਲੇ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਸਭਾ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਗਏ ਉਹਨਾਂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਦੋਬਾਰਾ ਇਸ ਸਭਾ ਵੱਲ ਰੂਚੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਮਗਨ ਰਹਿ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿੰਝ ਕਲਮਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਹਾਜ਼ਦਾਰੀ ਵਿਚ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਭਾ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਲੇਖਕ ਅਜੇ ਵੀ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਕਿਓਂ ਹਨ

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਨੇ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਉਦਾਸੀਨ ਹੋਏ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਕਦੇ ਉਪਰਾਲੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ। ਦੂਰੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਅਡੋਲ ਰਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੈਂਦਾ ਕੋਈ ਉਸ ਨਾਲ ਚੱਲੇ ਜਾਂ ਨਾ ਚੱਲੇ। ਸਭਾ ਦੀ ਸੱਤਾ ਬਦਲਦੀ ਰਹੀ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਉਦਾਸੀਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪੈਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪੋਸਟ ਕਾਰਡ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਭਾ ਨਾਲ ਕਿਓਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ? ਵਤੀਰਾ ਇਵੇਂ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੁਕਰ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹੋਣ ਕਿ ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਣੂੰ ਆਪੇ ਹੀ ਦੂਰ ਹਟ ਗਏ। 

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਯੁਵਕ ਲਿਖਾਰੀ ਸਭਾ ਆਪਣੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਐਮ ਐਸ ਪਾਲ ਅਤੇ ਰਣਜੀਤ ਕੋਮਲ ਹੁਰਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ "ਕੰਵਲ" ਪਰਚੇ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕਾ ਅਨਵੰਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਰਟਿਸਟ ਫੁੱਲਾਂ ਰਾਣੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਵੀ ਹਾਸਲ ਰਿਹਾ। ਉਹਨਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਗਵਾਹ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਖੇਮਕਰਨੀ ਵੀ ਰਹੇ ਹਨ। 

ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੀਡੀਆ ਵਾਲੇ ਦੌਰ ਸਮੇਂ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਚੰਗਾ ਸਾਹਿਤਿਕ ਮਾਹੌਲ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਯੁਵਕ ਲਿਖਾਰੀ ਸਭਾ ਅਤੇ ਕੰਵਲ ਪਰਚੇ ਦਾ ਸਟਾਫ ਸਿਰਫ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਲਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਕਰਦੇ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਸੁਖ ਵੀ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ ਚਾਰ ਦਿਨ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਉਸਦਾ ਹਾਲ ਚਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਯੁਵਕ ਲਿਖਾਰੀ ਸਭਾ ਵੀ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। 

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਖਾਰੀ ਸਭਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਗਿਆਨੀ ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਛਾਬੜਾ, ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਭੁਪਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ, ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ, ਸੁਸ਼ੀਲ ਰਹੇਜਾ ਅਤੇ ਹਰੀਸ਼ ਗਰੋਵਰ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖਕ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਆਤਮ ਹਮਰਾਹੀ ਹੁਰਾਂ ਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਵੀ ਇਸ ਟੀਮ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਜਲੰਧਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ  ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਤਕ ਇਹ ਸਭਾ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਿਕ ਪਰਚਾ ਲਿਖਾਰੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਛਾਬੜਾ ਦੀ ਦੇਖਰੇਖ ਹੇਠ। ਇਸ ਸਭਾ ਨੇ ਹੁਣ ਕੁਝ ਹੋਰ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਉਲੀਕੇ ਹਨ। 

ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਥਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਕੇਂਦਰੀ ਯੁਵਕ ਲਿਖਾਰੀ ਸਭਾ ਵੀ ਹੌਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸੋਨ ਤਮਗੇ ਵਾਲਾ ਗ਼ਜ਼ਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਜੱਜਾਂ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਲਾਲ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਨਾਬ ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ ਸਾਹਿਬ, ਸਵਰਗੀ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ ਜੀ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤਖਤ ਸਿੰਘ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਕੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। 

ਪਹਿਲਾ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਨਾਬ ਥੰਮਣ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਹੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਛੋਟਾ ਵੱਡਾ ਸਾਹਿਤਿਕ ਉਪਰਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੰਚ ਵੱਜੋਂ ਕਦੇ ਨਾ ਉਭਰ ਸਕੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਲੇਖਕ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿੰਨੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਅਖਬਾਰਾਂ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਛਪਦੇ ਨਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਵੀ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਪਾਸੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਏਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ  ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਕਿੰਨੀ ਹੈ? ਚੋਣਾਂ ਵੇਲੇ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਮੈਂਬਰ ਹਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਜਿਹੜੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੋਟ ਲਈ ਕੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਨੇ ਕਦੇ ਉਹਨਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਲ ਲਿਆ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵੀ ਹਨ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਵੀ ਹਨ ਪਰ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਵੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਸਾਕਾਰਤਮਕ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਹਿੰਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਾਰਨ ਵੱਖਰੇ ਸੰਗਠਨ ਨਾ ਬਣਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ। 

ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਕੱਲੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸੰਗਠਨ ਸਰਗਰਮ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਘਰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਨੌਕਰੀ ਵੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਹਿਤ ਵੀ ਰਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਪਵਾਉਂਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਹਨ ਤਾਂ ਛਾਪਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ  ਦੇਖਰੇਖ ਹੇਠ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅਦਾਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦਿੱਖ ਵਾਲਿਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਛਪਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਨਅਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਾਮ ਕਮਾ ਰਹੀਆਂ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੀ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਾਹਿਤਿਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਕਵਰੇਜ ਵੀ ਬੜੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਵੀ ਬਿਨਾ ਦਾਰੂ ਸ਼ਾਰੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫਿਜ਼ੂਲ ਖਰਚਿਆਂ ਦੇ। ਕੰਮ ਵੀ ਬੜੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਛਾਪਣ, ਉਸਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ//ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਜੁਆਬ ਨਹੀਂ। 

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁਣ ਹਿੰਦੀ ਭਵਨ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਉੱਠਣ ਲੱਗ ਪਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਵੱਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਰੁਰ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ ਆਪਣਾ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ? ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਏਥੇ ਕੀ ਵਿਤਕਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਏਥੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਹੇਠ ਚੱਲਦੇ ਸਹਿਤਿਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਆਯੋਜਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਭਵਨ, ਸਤਲੁਜ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਹਾਲ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚ ਕਰਵਾਏ। ਨਾਜ਼ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ  ਬਣੇ ਮਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਮੰਚ ਦੀਆਂ ਤਾਂ ਕਈ ਮੁਢਲੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਰਾਣੀ ਝਾਂਸੀ ਰੋਡ ਤੇ ਸਥਿਤ ਪੀ ਡਬਲਿਊ ਰੈਸਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਚਾਹ ਪਾਣੀ ਦਾ ਖਰਚਾ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਬਾਕੀ ਕੋਈ ਖਰਚਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। 

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਜਿਹਾ। ਇਹ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗਠਨ ਬਾਕਾਇਦਾ ਪੁਰਸ਼ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕਲਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਦੂਜਿਆਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਰੂਬਰੂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਾਹਿਤਕ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਚ 'ਤੇ ਬੁਲਾ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਲੋਕ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਰਾਬੇ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਸਾਧਨਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਸਾਹਿਤਿਕ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਖੀਰ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ ਵਿਚ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਵਾਰ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਿਓਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਹਰ ਵਾਰ ਮੰਚ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂਵਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਿਓਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਹਰ ਵਾਰ ਉਹੀ ਨਾਮ, ਉਹੀ ਗਰੁੱਪ, ਉਹੀ ਧੜੇ, ਉਹੀ ਗੱਲਾਂ, ਉਹੀ ਲਿਹਾਜ਼ਦਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਕਿਓਂ? ਨਵੇਂ ਨਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਿਚ ਰੋਕਣ ਪਿਛੇ ਕੌਣ ਲੋਕ ਹਨ? 

ਕੀ ਹੁਣ ਸਾਹਿਤਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਧਰਪੁਣੇ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਣ ਲਈ ਉਮਰ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ? ਕਦੋਂ ਆਏਗੀ ਤਿਆਗ ਦੀ ਭਾਵਨਾ? ਕਦੋਂ ਵਧੇਗਾ ਸੱਚੇ ਦਿਲੋਂ ਆਪਸੀ ਸਦਭਾਵ? ਕਦੋਂ ਰੁਕਣਗੇ ਮੰਚ 'ਤੇ ਬੈਠਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ? ਕਦੋਂ ਆਏਗੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸੱਚੀ ਸਿਆਣਪ ਅਤੇ ਪਰਿਪੱਕਤਾ? ਕਦੋਂ ਜਾਏਗੀ ਚਿਹਰਿਆਂ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ੀ ਜਿਹੀ ਸ਼ਰਾਰਤ? ਕਦੋਂ ਮੁੜੇਗੀ ਇਹਨਾਂ ਕਲਮਕਾਰਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ 'ਤੇ, ਉਹ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਜਿਹੜੀ ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਹੁਰਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਹੈ? ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਚੌਧਰੀਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਤੋਂਕਦੋਂ ਦੀ ਗੁਆਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈਕਿਓਂ ਕਿ ਇਹ ਮਾਸੂਮ ਰਹੇ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਕਦੋਂ ਆਏਗੀ ਕਲਮਕਾਰਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੱਚੀ ਸਿਆਣਪ ਜਿਹੜੀ ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫ਼ਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਅੱਜ ਵੀ ਹੈ! ਕਦੋਂ ਆਏਗੀ ਉਹੀ ਸਾਫ਼ਗੋਈ ਅਤੇ ਖਰ੍ਹੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਾਲੀ ਸੁਰ ਜਿਹੜੀ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ, ਬਾਬਾ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਬੰਨੋਆਣਾ ਅਤੇ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ ਹੁਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਵਿੱਚ ਝਲਕਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ!

ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਸੁਆਲ ਅਤੇ ਮਸਲੇ ਖੜੇ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਰਗਰਮ ਲੇਖਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜੇਕਰ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਾਹਿਤਿਕ ਵਿੰਗ ਬਣਨ ਦੀ ਥਾਂ ਕੇਵਲ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਬੱਧ ਹੋ ਕੇ ਚੱਲੇ। ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਬਧਤਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਾਫੀ ਹੱਦ  ਤੱਕ ਜ਼ਰੁਰੀ ਵੀ ਹੈ ਪਰ ਸਾਹਿਤਿਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕਾਰਬਨ ਕਾਪੀ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਸਦੇ ਹਥ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਝੰਡਾ ਹੀ ਸੋਭਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਸਿਆਸਤ ਵਾਲਾ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸੀ ਪੀ ਆਈ, ਸੀ ਪੀ ਆਈ  ਐਮ ਅਤੇ ਪਾਸਲਾ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਵਾਲੇ, ਨਿਊ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਸੀ  ਵਾਲੇ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ, ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਵਾਲੇ ਵੀ ਆਪੋ ਆਪਣਾ ਝੰਡਾ ਬੁਲੰਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਇਹਨਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਹਨਾਂ ਮੈਂਬਰ ਲੇਖਕਾਂ ਤੇ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਿਕ ਬੰਦਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵੀ ਲਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਲਾਂ ਗੀਤ ਲਿਖਣਾ ਹੈ, ਫਲਾਂ ਗੀਤ ਵਾਪਿਸ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਫਲਾਂ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਅੰਤ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਦਲਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਫਿਲਹਾਲ ਵਾਪਿਸ ਲੈਣਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਫਲਾਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਗੁਣਗਾਣ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲਾਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਤਵਾ ਲਾਉਣਾ ਹੈ। 

ਜੇਕਰ ਇਹ ਡਰਾਉਣਾ ਜਿਹਾ ਸੁਫ਼ਨਾ ਸਾਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਵਿਚਾਰੇ ਨੀਂਵੀਂ ਪਾਈ ਆਪੋ ਆਪਣੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਜਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਹਿਲੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਖੜੋਤੇ ਹੋਏ ਇਹਨਾਂ ਹੁਕਮਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਆਪਾਂ ਵੀ ਕੀ ਕਰ ਸਕਾਂਗੇ ਸਿਵਾਏ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੇ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ:

ਕੋਲ ਮਾਲਕ ਓਸਦਾ

ਆਖੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਮੋਢੇ ਨੂੰ ਫੜ:

ਮੇਰੀ ਹੈ ਇਹ ਜਾਏਦਾਦ

ਮੈਂ ਹਾਂ ਮਾਲਕ ਏਸਦਾ

ਮਨੂੰ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਵੀ ਮੇਰੀ ਤਰਫ਼

ਵੇਲੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੀ

ਪੈਸੇ ਦੀ ਛਣਕਾਰ ਵੀ

ਧਰਮ ਲੋਕਾਚਾਰ ਵੀ

ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਤੇ ਨਾ ਸਹੀ

ਦੇਖਾਂਗਾ ਪਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਹਣਾ ਇਹ ਮਹਿਲ

ਮੈਨੂੰ ਉਹਲਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਨਾਂਹ

ਵਿਚ ਸਿਆਲੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਂਦਾ ਨ ਨਿੱਘ

ਵਿਚ ਹੁਨਾਲੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਨਾ ਛਾਂ ।

ਕਿੱਦਾਂ ਸੋਨਾ ਪਾਇਆਂ ਸਜਦਾ ਨਹੀਂ,

ਕਿੱਦਾਂ ਰੇਸ਼ਮ ਕੱਜਿਆਂ ਫਬਦਾ ਨਹੀਂ ।

ਸਾਹਵੇਂ ਆਸ਼ਕ ਓਸਦਾ--------

ਜੇਕਰ ਅਹੁਦਿਆਂ ਨਾਲ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਨਾ ਰੁਕਿਆ ਤਾਂ ਫੇਰ ਇਹੀ ਕੁਝ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਬਸ ਖਾਲੀ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਜਿਹਾ ਰਸਤਾ ਬਚ ਸਕੇਗਾ ਸ਼ਾਇਦ--

ਸਾਹਵੇਂ ਆਸ਼ਕ ਓਸਦਾ

ਨਾਲ ਦਿੜ੍ਹਤਾ ਸੋਚਦਾ,

ਹੋਇਆ ਕੀ ਜੇ ਬਣ ਗਈ ਇਹ ਜਾਇਦਾਦ

ਹੋਇਆ ਕੀ ਜੇ ਸੈਲ ਪੱਥਰ ਹੋ ਗਈ

ਹੋਇਆ ਕੀ ਜੇ ਜਵਾਲਾ ਮੇਰੇ ਇਸ਼ਕ ਦੀ

ਇਸਨੂੰ ਅਜ ਪਿਘਲਾ ਸਕਣ ਜੋਗੀ ਨਹੀਂ

ਹੋਰ ਇਸ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਭੜਕਾਵਾਂਗਾ ਮੈਂ

ਜੁਗ ਪਲਟ ਕੇ ਫਿਰ ਕਦੀ ਆਵਾਂਗਾ ਮੈਂ

ਰਾਮ ਵਾਂਗੂੰ ਇੱਕੋ ਛੋਹ-ਲੂੰਬੇ ਦੇ ਨਾਲ

ਇਸ ਅਹਿਲਿਆ ਨੂੰ ਲਵਾਂਗਾ ਫਿਰ ਜਿਵਾਲ।

ਜੁਗਾਂ ਜੁੱਗਾਂ ਤੀਕ ਲਟਕ ਜਾਏਗੀ ਇਸ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਗੱਲ...ਅਸੀਂ ਫਿਰ ਮਾਤ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗੇ---ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਬੁਲੰਦ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਬਾਗੀ ਸੁਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸ਼ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ। ਵਰਿਆਮ ਮਸਤ ਹੁਰਾਂ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਹਲੂਣਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ:

Waryam Mast:    ਇਹ ਚੋਣਾਂ ਵਗੈਰਾ ਸੱਭ ਬਕਵਾਸ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਲੇਖਕ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਚੱਟਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ । ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਝੋਲੇ ਭਰਕੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਕੋਈ ਇਨਾਮ ਮਿਲ ਜਾਏ

ਸਮਾਜਿਕ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਜਨ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ  ਹੋਏ ਬਲਾਗ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਣੋ। ਜੋ ਵੀ ਰਕਮ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਹਰ ਹਫਤੇ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਲਈ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹੋ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕੱਢੋ। ਹੇਠਲੇ ਬਟਨ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

Monday, 16 May 2022

ਚੁੱਪ ਕਿਉਂ ਹੋ ਅੰਕਲ// ਹਰਮੀਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ

ਦਿਲ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਹਲੂਣਾ ਦੇ ਕੇ ਝੰਜੋੜਦੀ ਹੋਈ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ: 15 ਮਈ 2022: (ਸਾਹਿਤ ਸਕਰੀਨ ਡੈਸਕ)::
ਹਵਾ ਦੇ ਉਲਟ ਲਿਖਣਾ, ਸੱਚ ਨੂੰ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਸੱਚ ਲਿਖਣਾ, ਨਾਅਰਿਆਂ ਅੰਦਰਲੇ ਖੋਖਲੇਪਨ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣਾ ਹਰਮੀਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਕਾਵਿ ਸਾਧਨਾ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਅੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰਮੀਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ "ਚੁੱਪ ਕਿਉਂ ਹੋ ਅੰਕਲ" ਵੀ ਇਸੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਸਕਰੀਨ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਰਚਨਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਲੱਗੀ? ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਰਹੇਗੀ ਹੈ। --ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ
ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਈ ਹੈ Gurpreet artist ਹੁਰਾਂ ਨੇ

ਅੰਕਲ
ਉਹ ਮੇਰੀ ਤਸਵੀਰ ਸੀ
ਜਿਸਨੂੰ ਥਾਂ ਥਾਂ ਤੇ ਲਾ ਕੇ
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਯੁੱਧ ਨੂੰ
ਲੋਕ ਯੁੱਧ ਬਨਾਉਣ ਦਾ
ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ
ਆਪਣੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿੱਚ
ਨਾਨਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਥਾਂ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੰਮੀ ਪਾਪਾ ਨਾਲ
ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਤੇ ਗਈ ਸਾਂ
ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਪਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ
ਕਿ ਕਿਉਂ ਲੜ ਰਹੇ ਹੋ ਤੁਸੀਂ
ਕੀ ਮੰਗਦੇ ਓ
ਕਿਉਂ ਮੰਗਦੇ ਓ
ਕਿਸ ਤੋਂ ਮੰਗਦੇ ਓ
ਬੱਸ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ
ਨਾਅਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਨਣਾ
ਇਸੇ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ
ਮਿਲਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ
ਆਪਣੀ ਤੋਤਲੀ ਆਵਾਜ਼
"ਕਿਸਾਨ ਮਜ਼ਦੂਰ ਏਕਤਾ ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ"
ਬੱਸ ਹਰ ਥਾ ਇਹੀ ਸੁਣਦਾ ਸੀ
ਫ਼ਸਲਾਂ ਬਚਾਉਣੀਆਂ ਨੇ
ਨਸਲਾਂ ਬਚਾਉਣੀਆਂ ਨੇ
ਅੰਕਲ
ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮੁੜੇ ਸੀ
ਉਸ ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸਾਂ ਮੈਂ
ਜਿੱਤ ਦੇ ਅਰਥ ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸਨ
ਪਰ ਮੰਮੀ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ
ਆਪਣੇ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ
ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਗਿੱਧਾ ਪਾਇਆ ਸੀ ਰੱਜ ਕੇ
ਡੈਡੀ ਹੁਰੀਂ ਰਾਤੀਂ ਝੁੱਗੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬਹਿ ਕੇ
ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਸੁਣਦੇ ਸੀ
ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਫਸਲਾਂ ਬਚਾ ਲਈਆਂ
ਬਚੇ ਖੇਤਾਂ ਚ ਬੀਜੀ ਫਸਲ ਵੱਢੀ
ਫਸਲ ਘਰ ਆਈ
ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਏ
ਮੈਂ ਪਾਪਾ ਨਾਲ ਖੇਤ ਜਾਂਦੀ
ਪਾਪਾ ਅੰਕਲ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ
ਮੈਂ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦੀ ਰਹਿੰਦੀ
ਅਚਾਨਕ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਧਰੋਂ ਆਇਆ
ਇੱਕ ਲਾਂਬੂ
ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਉਸਨੇ
ਮੰਜੀ ਥੱਲੇ ਲੁਕਣ ਲੱਗੀ
ਸਦਾ ਲਈ ਲੁਕ ਗਈ
ਅੰਕਲ
ਮੇਰਾ ਸੜਨਾ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ
ਸਾੜ ਦੀ ਪੀੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੁਖੀ ਕਰਦਾ ਏ
ਮੇਰੇ ਸੜਨ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ
ਖੇਤਾਂ ਚ ਅੱਗ ਬੀਜ ਕੇ
ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਬਚਾ ਲਉਗੇ
ਆਪਣੀ ਮਿੱਟੀ ਚ ਅੱਗ ਬੀਜ ਕੇ
ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਦੇਰ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹੋਗੇ
ਜੇ ਜਖ਼ਮ ਨੂੰ ਦਵਾ ਨਾ ਮਿਲੇ
ਤਾਂ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਵੱਢ ਲਈਦੇ
ਅੰਕਲ
ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਾਉਗੇ
ਕਿਹੜੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਤਸਵੀਰ ਲਾਉਗੇ
ਕਿਸ ਹੌਂਸਲੇ ਨਾਲ
ਆਪਣੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਲੋਕ ਯੁੱਧ ਕਹੋਗੇ
ਅੰਕਲ
ਉਹ ਮੇਰੀ ਤਸਵੀਰ ਸੀ
ਜਿਸਨੂੰ ਥਾਂ ਥਾਂ ਤੇ ਲਾ ਕੇ
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਯੁੱਧ ਨੂੰ
ਲੋਕ ਯੁੱਧ ਬਨਾਉਣ ਦਾ
ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ

Sunday, 10 October 2021

ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਬਿਨਾ ਕਦੇ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ

ਸਟਰਗਲਾਂ ਭਾਵੇਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰ ਲਈਏ 


ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ: 10 ਅਕਤੂਬਰ 2021: (ਸਾਹਿਤ ਸਕਰੀਨ ਬਿਊਰੋ)::
ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਬੇਰਕਲਾਂ
ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਬਹੁਤ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸੱਚੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਨਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀ ਪਰ ਇਸ ਹਥਲੀ ਰਚਨਾ ਵਿਚਲਾ ਸੱਚ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮਿਲਾਵਟ ਨਹੀਂ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਬੇਰਕਲਾਂ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰ ਦਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਿਹਾ। ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਰੇਡੀਓ ਲਈ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਤਬਸਰੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਜੁਆਬ ਨਹੀਂ। ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿਚ ਸੰਪਾਦਨਾ ਦੌਰਾਨ ਬੜੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕੈਂਚੀ ਚਲਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਫਾਲਤੂ ਨਾਂ ਰਹਿ ਜਾਵੇ ਇਸਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਆਦਤ ਹੋਲੀ ਹੋਲੀ ਸਮੁੱਚੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਲਾਈਫ ਸਟਾਈਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਜਾਚ ਭਲੀ ਭਾਂਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਣੀ ਹੈ। ਪੱਤਰਕਾਰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਬੇਰਕਲਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਛੋਹਿਆ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਕਈ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਲੇਖਕ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਿਹਾ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਲਈ ਜਿਹੜੇ ਪਾਪੜ ਵੇਲਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਲੇਖਕ ਆਪਣੇ ਸੁਨੇਹੇ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਥੇ ਹੀ ਮੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਬਿਨਾ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਭਾਵੇਂ ਜਿੰਨਾ ਮਰਜ਼ੀ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਲਈਏ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਡੇਰਿਆਂ,  ਧਾਰਮਿਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿਚਲੀ ਨੇੜਤਾ ਵੱਲ ਵੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਤੁਸੀਂ ਇਥੇ ਪੜ੍ਹੋ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਹੁਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਖਾਸ ਲਿਖਤ-ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ 

ਦਾਸਾਂ ਕਾਰਜ ਆਪੁ ਸਵਾਰੇ ਇਹ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ॥

ਸੈਲਾਨੀ ਵੀਜੇ ਲਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਾਪੜ ਵੇਲਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੱਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਾਲ਼ੇ ਹੋਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ

20 ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਸਦਾ ਯੋਗੀ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਜਥੇ ਸਮੇਤ ਪੰਜਾਬ ਫੇਰੀ 'ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਉਦੋਂ ਹਾਲੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਿਆਂ ਸਾਲ ਡੇਢ ਸਾਲ ਹੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਯੋਗੀ ਜਵੱਦੀ ਵਾਲ਼ੇ ਬਾਬਾ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿਚ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਥੇ ਯੋਗੀ ਨਾਲ਼ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੇ ਨਾਮਾਨਿਗਾਰ ਸਤਿਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਯੋਗੀ ਜੀ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਉਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਏਦਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਮਾਗਮ ਕਰਵਾਓ। ਯੋਗੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹਾਮੀ ਭਰਦਿਆਂ ਇਸ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਲਈ ਸਤਿਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। 

ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਲੁਧਿਆਣੇ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਅਜੀਤ ਦੇ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਨਾਮਾਨਿਗ਼ਾਰ ਵੀ ਯੋਗੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਤੇ ਯੋਗੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸੱਦਾ ਘੱਲ ਦਿੱਤਾ। ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਨਾਂਅ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵੀ ਲੂਹਰੀਆਂ ਲੈਣ ਲੱਗਾ। ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 'ਪਾਲੀ ਦੇ ਢਾਬੇ' ਉਤੇ ਸਤਿਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਾਗਿਰਦੀ ਵਿਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਮਰਹੂਮ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੰਮੀ, ਗੁਰਦੇਵ ਮੁੱਲਾਂਪੁਰੀ, ਮਰਹੂਮ ਸੁਭਾਸ਼ ਸੇਠੀ ਨੇ ਵੀ 'ਉਸਤਾਦ ਜੀ' ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤਰਲੇ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਸਾਡਾ ਨਾਂਅ ਵੀ ਇਸ ਅਮਰੀਕਾ ਦੌਰੇ ਵਾਲ਼ੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਪੁਆ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਉਸਤਾਦ ਜੀ ਦਾ ਦਲੀਲ ਪੂਰਨ ਜੁਆਬ ਸੀ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਫੇਰੀ ਤਾਂ ਪੈ ਜਾਵੇ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਤੁਹਾਡਾ ਵੀ ਨੰਬਰ ਲਾ ਦਿਆਂਗੇ। ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਯੋਗੀ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਚੱਲ ਵਸਿਆ ਤੇ ਸਾਡੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੌਰੇ ਦੇ ਅਰਮਾਨ ਵਿਚੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਗਰੂਪ ਸਿੰਘ ਜਰਖੜ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਕੀ ਕੱਪ ਤੇ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਕਰਨ ਲਈ ਜਰਮਨ ਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋਣੀ ਸੁਭਾਵਕ ਹੀ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਫੇਰ ਲੰਗਰ ਲਗੋਟੇ ਕਸੇ ਤੇ ਅਗਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਕੀ ਕੱਪ ਮੌਕੇ ਮੈਚਾਂ ਦੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਖਰੀਦ ਕੇ ਸੈਲਾਨੀ ਵੀਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਜਰਮਨ ਅੰਬੈਸੀ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ। ਪਰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਮਾਹਰ ਏਜੰਟ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਿਆਂ ਖੁਦ ਹੀ ਫਾਈਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਤੇ ਅੰਬੈਸੀ ਵਾਲ਼ੀ ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਟਿਕਟਾਂ ਵਿਖਾਉਣ ਦੇ ਅਨਾੜੀਪੁਣੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਰੀ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। 

ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਬੈਲਜੀਅਮ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਕੀ ਕੱਪ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਵਾਸਤੇ ਅਰਜੀ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੀ ਮਹੀਨਾ ਕੁ ਉਡੀਕ ਕਰਵਾ ਕੇ ਨਾਂਹ ਵਿਚ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ ਗੇੜੀ ਲਾ ਚੁੱਕੇ ਕੁੱਝ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੱਝ ਨੇੜੇ ਦੇ ਮੁਲਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਜਾਂ ਡੁਬਈ ਆਦਿ ਦਾ ਗੇੜਾ ਲਾ ਕੇ ਪਾਸਪੋਰਟ 'ਤੇ ਆਪਣਾ 'ਸੈਰ ਸਪਾਟੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ' (Travel history) ਬਣਾਓ ਤਾਂ ਹੀ ਯੂਰਪ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਮੁਲਕ ਵੀਜਾ ਦੇਣਗੇ। ਲਓ ਜੀ ਅਸੀਂ ਚੱਲ ਪਏ ਥਾਈਲੈਂਡ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਤਿੰਨ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਟੂਰ ਉਤੇ। ਪਰ ਤਰਾਸਦੀ ਇਹ ਰਹੀ ਕਿ ਇਹ ਟ੍ਰੈਵਲ ਹਿਸਟਰੀ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਾ ਆਈ ਕਿਉਂਕਿ ਬੱਚੇ ਛੋਟੇ ਹੋਣ ਤੇ ਕਬੀਲਦਾਰੀ ਦੇ ਝੰਜਟਾਂ ਵਿਚ ਮੁੜ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੁਲਕ ਜਾਣ ਦਾ ਸਬੱਬ ਹੀ ਨਾ ਬਣਿਆ। 

ਅਖੀਰ ਕੈਨੇਡਾ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਣ ਦਾ ਇਹ ਸੁਫ਼ਨਾ ਪੂਰੇ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਬਾਅਦ 2019 ਵਿਚ ਉਦੋਂ ਸਾਕਾਰ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀਜੇ 'ਤੇ ਕਨੈਡਾ ਗਏ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤ ਕੁਲਤੇਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਕਾਨਵੋਕੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖਵਾ ਕੇ ਘੱਲੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਜਾ ਕੇ ਸੈਰ ਸਪਾਟੇ ਦੇ 'ਮਾਹਰ' ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਮੈਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵੀਜੇ ਲਈ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਅਰਜੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਤਾਂ ਯੂਰਪ ਵਾਲ਼ੇ ਦੋ ਵਾਰ ਰੱਦ ਕਰ ਈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੇ ਟੰਰਪ ਕੇ ਕਰ ਦੇਣਗੇ ਤਾਂ ਕੀ ਹੈ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਰਿਆਦਿਲੀ ਵਿਖਾਉਂਦਿਆਂ 10 ਸਾਲ ਦਾ ਵੀਜ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਹਫਤਾ ਭਰ ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ ਵਾਲ਼ੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਦਾ ਵੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।

ਹੁਣ ਲੰਘੇ ਦਿਨ ਪੁੱਤ ਕੁਲਤੇਜ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵੱਡੇ ਤੜਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲ਼ੇ 3 ਵਜੇ ਫੋਨ ਆਇਆ ਉਸ ਦੀ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਪੱਕਾ ਵਸਨੀਕ ਬਣਨ ਲਈ ਪੀ ਆਰ (PR) ਦੀ ਫਾਈਲ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਕਾਦਰ ਦਾ ਕੋਟਨਿ ਕੋਟਿ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਕੈਨੇਡਾ ਜਾਣ ਲਈ ਵੇਲੇ ਪਾਪੜਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਫਿਲਮ ਵਾਂਗ ਮੁੜ ਘੁੰਮ ਗਈ। ਹਾਂ ਸੱਚ ਪ੍ਰਾ ਇਨ੍ਹਾਂ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੈਰ ਪੈਰ 'ਤੇ ਜਿਸ ਇਨਸਾਨ ਨੇ ਹਰ ਔਖੇ ਵੇਲ਼ੇ ਮੇਰਾ ਡਟ ਕੇ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਉਹ ਹੈ Jasbir Singh Jassal ਜਿਸ ਨੇ ਇਕ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਤੇ ਦੋਸਤ ਵਾਂਗ ਹਰ ਪੈਰ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਿਚ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। 

ਪੁੱਤ ਦੀ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਇਸ ਦੂਜੀ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਅਹਿਮ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਕੋਟਨਿ ਕੋਟਿ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਬਿਨਾ ਤੁਹਾਡੀ ਜੀ ਜਾਨ ਨਾਲ਼ ਕੀਤੀ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਅਤੇ ਸਫਲ ਹੋਣ ਲਈ ਲਾਏ ਜੁਗਾੜ ਵੀ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। (Saturday 9th October 2021 at 10:36 AM)


Saturday, 11 September 2021

ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜੁਆਬ ਲੇਖਕ ਕਿਉਂ ਦੇਵੇ?

 ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਘਰੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਕਿਹੜਾ ਮੈਦਾਨ ਫਤਹਿ ਕਰ ਲਿਆ?


"ਕੁੱਖ ਦਾ ਕਤਲ" ਰਿਸ਼ੀ ਗੁਲਾਟੀ ਹੁਰਾਂ ਦੀ 14 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖੀ ਗਈ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਲੰਮੇ ਵਕਫ਼ੇ ਮਗਰੋਂ ਫੇਸਬੁੱਕ ਤੇ ਵੀ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 9 ਸਤੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ 1:23 ਵਜੇ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਸੰਗਕਤਾ ਅੱਜ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਬੁਖਾਰ ਵਾਲੇ "ਇਸ਼ਕ" ਅਤੇ "ਪ੍ਰੇਮ" ਦੇ ਨਾਂਅ ਤੇ ਸਾਰੇ ਘਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁਪਨੇ ਚਕਨਾਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੀ ਵੀ। ਸਮਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵੱਲੋਂ ਅਖੌਤੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਵਾਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਧੀਨ ਇਸਨੂੰ "ਆਜ਼ਾਦੀ" ਦੇ ਨਾਂਅ ਤੇ ਜਾਇਜ਼ ਵੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਲਤ ਹੀ ਕੀ ਸੀ? ਕਹਾਣੀ "ਕੁੱਖ ਦਾ ਕਤਲ" ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ 

ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਰਹਿ ਕੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ੁੱਧ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕੋੜੀਆਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਅੱਜ ਵੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਾਲੇ ਆਈਨਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਰਪਣ ਵੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਦਿਖਾਉਂਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਬਾਕੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਾਜ ਤੇ ਛੱਡ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਮੰਨਣ ਜਾਂ ਨਾ ਮੰਨਣ ਨਾਲ ਹਕੀਕਤ ਬਦਲਣ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ ਹਾਂ ਮਨਾਂ ਦੇ ਭਰਮ ਭਾਵੇਂ ਵੱਧ ਜਾਣ। ਇਹਨਾਂ ਕੌੜੀਆਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਤੇ ਪਰਦਾਪੋਸ਼ੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੋਣੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਜੱਥੇਬੰਦਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕੋਈ ਠੋਸ ਹੰਭਲਾ ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ। ਇੱਕਾ ਦੁੱਕਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਤਨ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਏ ਹੋਣੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪਿਆ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚਲੀ ਸਾਰੀ ਬੇਬਸੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੀ ਕੇਂਦਰੀ ਪਹਿਲੂ ਬਣ ਕੇ ਉਘੜਦੀ ਹੈ। ਕਮਜ਼ੋਰ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਕਸਰ ਮਾੜੇ ਦਿਨ ਹੀ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਫ ਨਾਅਰਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਨਾਅਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਹਲਾ ਮਨ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦਾ ਘਰ ਵਾਲੀ ਉਸ ਮਨੋਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਰਾਣੋ ਪੜ੍ਹੀ ਲਿਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਇਕ ਰਾਜੇਸ਼ ਵਾਂਗ ਘਰ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਓਂ ਨ ਸੋਚਿਆ? ਮਾੜੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਿਆਲ ਕਿਓਂ ਨਾ ਜਾਗਿਆ ਕਿ ਕਰਜ਼ੇ ਚੁੱਕ ਚੁੱਕ ਕੀਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮਗਰੋਂ ਹੁਣ ਘਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੀ ਬਣੂ? ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਾਂ ਵਾਂਗ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਦਾ ਕੀ ਬਣੂ? ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਖਿਆਲ ਕਿਓਂ ਨਾ ਆਇਆ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਇਹ ਗੀਤ ਬਹੁਤ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ--

ਭੂਖ ਔਰ ਪਿਆਸ ਕੀ ਮਾਰੀ ਹੁਈ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਮੇਂ; 

ਇਸ਼ਕ ਹੀ ਏਕ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ ਕੁਛ ਔਰ ਭੀ ਹੈ!

ਫਿਰ ਵੀ ਕਹਾਣੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਪੀੜਿਤ ਵਰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਸੇਧ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਂਅ  ਹੇਠ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਜਬਰੀ ਮੋੜਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਖੋਖਲਾ ਜਿਹਾ ਕੋਈ ਫਰੇਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵਾਦ ਜਾਂ ਫਲਸਫੇ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੰਗ ਦਾ ਕੋਈ ਚਸ਼ਮਾ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚਲਾ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਚ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਪੈਣਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਸਿਰਫ ਨਾਅਰੇ ਮਾਰ ਕੇ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ। ਨਾਅਰੇ ਵੀ ਤਾਂ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਸਿਆਸੀ ਜਿਹੇ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ।  ਇਹ ਨਾਅਰੇ ਹੁਣ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੇ। ਇਸਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਸਿਰਫ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਸਿਆਸੀ ਸੱਤਾ ਬਦਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਿਸਟਮ ਜਾਂ ਢਾਂਚਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੇ। ਇੱਕ ਝੰਡਾ ਹਟਾ ਦਿਓ ਤੇ ਦੂਜਾ ਝੰਡਾ ਲੈ ਆਓ। ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਹਟਾ ਦਿਓ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਪਾਰਟੀ ਲੈ ਆਓ। ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਕੌਣ ਬਦਲੇਗਾ ਇਸਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਕੋਈ ਮੰਗਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੀ ਹੈ? ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਨਾਅਰੇ ਮਜਬੂਰ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵੱਲੋਂ ਬਣ ਕੇ ਆਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਾਨਕ ਮਸਲੇ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਨਿਜੀ ਮਸਲਿਆਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਹੋਣੀ ਹੈ? ਜਦਕਿ ਦਰਦ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਨਿੱਜ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਮਾਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਬਕੌਲ ਡਾ. ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਚੰਦ-

ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਫੈਲ ਕੇ ਦਾਇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਗਿਆ;

ਤੇਰਾ ਗਮ ਕਤਰੇ ਜਿਹਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਸਮੁੰਦਰ ਹੀ ਗਿਆ!

ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪਾਠਕਾ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਖਿਰ ਇਸਦਾ Moral ਕੀ ਹੈ? ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਸਿੱਟੇ ਤੇ ਪੁੱਜਦੇ ਹਾਂ? ਇਸ ਪਾਠਕਾ ਦਾ ਇਤਰਾਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਵਾਲੇ ਗਲਤ ਸੁਨੇਹੇ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦੀ ਹੈ? ਕੀ ਕਿਸੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨਸਾਥੀ ਚੁਣਨ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ?

ਇਸਦੇ ਜੁਆਬ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਰਿਸ਼ੀ ਗੁਲਾਟੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:

ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖੀ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸੁਆਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਇੱਕ ਵਿਲਕਦੇ ਪਿਓ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਸਭ ਨੇ ਵੇਖੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਵਾਕਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪਲਾਟ ਸਿਰਜਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੇਖ ਕੇ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿਚ ਮੁੜ ਤਾਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਕਟਿਹਰੇ ਵਿਚ ਤਾਂ ਹੀ ਖੜਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਕੋਈ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ 'ਕੁੱਖ ਦੇ ਕਤਲ' ਵਾਲੀ ਗੱਲ 'ਲੇਖਕ ਨਹੀਂ', ਉਹ ਦੁਖਿਆਰਾ ਪਿਓ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੁਆਨ ਧੀ ਘਰੋਂ ਭੱਜ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਣ ਉਸਦੀ ਘਰ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਹੁਣ ਇਹ ਸੁਆਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਪਿੱਛੇ ਰਾਣੋ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨਸਾਥੀ ਚੁਣਨ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ?
ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜੁਆਬ ਲੇਖਕ ਕਿਉਂ ਦੇਵੇ? ਲੇਖਕ ਦਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਦਿਮਾਗ਼ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਇਸ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਸਿਰਜਿਆ। ਪਾਠਕ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਕਿ ਰਾਣੋ ਜਿਸ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਵਿਚਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੰਮੀ ਪਲੀ ਸੀ, ਕੀ ਉਸ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਘਰੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਿੰਨੀ, ਜੇਕਰ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਿਉਂ? ਰਾਣੋ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਬੇਸ਼ੱਕ ਕੋਠੇ ਜਿੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਠਾਰਾਂ ਜਾਂ ਉਨੀਆਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਉਮਰ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਘਰੋਂ ਭੱਜ ਕੇ, ਕਾਹਦੀ ਕਾਹਲੀ ਸੀ? ਰਾਜੇਸ਼ ਵੀ ਤਾਂ ਅਜੇ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਹਾਣ ਦਾ ਹੀ ਸੀ, ਸਾਲ-ਦੋ ਸਾਲ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ ਵੀ ਤਾਂ ਕਬੀਲਦਾਰੀ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਜੋਗੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਫਿਰ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਘਰੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਕਿਹੜਾ ਮੈਦਾਨ ਫਤਹਿ ਕਰ ਲਿਆ? ਇਸ਼ਕੇ ਦਾ ਬੁਖ਼ਾਰ ਤਾਂ ਦਰ-ਦਰ ਦੀਆਂ ਠੋਕਰਾਂ ਖਾ ਕੇ ਬੜੀ ਛੇਤੀ ਉਤਰ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਵੇਂ ਬੀਤੇਗੀ? ਕੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪਲਾਨ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਸੀ? ਬਿਲਕੁੱਲ ਨਹੀਂ।
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੁੰਦਾ। ਜੇਕਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਇਨੀ ਹੀ ਮਚਿਉਰ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹ ਕਦਮ ਕਦੇ ਨਾ ਚੁੱਕਦੇ। ਹੁਣ ਜੇਕਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਮਚਿਉਰ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਤਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਹੋਈ ਬਦਖੋਈ ਅਤੇ ਸੰਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵੀ ਉਹੀ ਹਨ। ਜਿਨਾ ਕੁ ਤਜਰਬਾ ਆਪਣਾ ਸਭ ਦਾ ਇਸ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਵਿਚਰਨ ਦਾ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਲਕੀਰ ਹੈ ਕਿ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਚੱਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਤਾਂ ਛੱਡੋ, ਜੇਕਰ ਸਾਂਝਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਲੋ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਛੱਡੋ! ਰਾਣੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਰ ਵਸਾਉਣ ਲਈ ਰਾਜੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਸਹੀ! ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖ਼ੁਦ ਜਿਉਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਸਹੀ! ਪਰ ਜੋ ਕੁਝ ਉਸਦਾ ਬੇਕਸੂਰ ਪਿਓ ਭੁਗਤ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਕੀ? ਕੀ ਉਸਦਾ ਕਸੂਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਸਿਰ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ? ਕੀ ਇਹ ਸਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪਿਓ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਘਰੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਉਸਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਐਰੇ ਗੈਰੇ ਨੱਥੂ ਖੈਰੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੇ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ? ਮੁੜ ਉਹੀ ਚੱਕੀ ਗੇੜ ਉਸ ਨਾਲ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਸੀ।
ਸੋ, ਜੇਕਰ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲਦਿਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਮੁਤਾਬਿਕ ਦੋਬਾਰਾ ਪੜ੍ਹੋਗੇ ਤਾਂ ਇਹ ਆਸ਼ਾ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਬਲਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਨੂੰ ਹੱਥ ਮਾਰਨ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਰੀਆ!

ਡੈਸਕ ਇਨਪੁਟ: ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਚੰਗੇਰਾ ਅੰਤ ਹੈ? ਜੇ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਜ਼ਰੂਰ ਲਿਖ ਭੇਜੋ। ਈਮੇਲ ਹੈ-medialink32@gmail.com

Friday, 13 August 2021

ਨਾਵਲ ਦੀ ਰੂਹ ਸੋਹਣ ਕਾਦਰੀ ਦੀ ਕਲਾਕਿਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਵੇਂ ਉਦੈ ਹੋਈ

 ਸਰਵਰਕ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਵਰਨਜੀਤ ਸਵੀ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ  

ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਸਰਵਰਕ ਬਣਾਉਣਾ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਭਾਵੇਂ ਸੌਖਾ ਜਿਹਾ ਹੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਇਹ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਨਾਵਲ ਜਾਂ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਰੂਹ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਰਵਰਕ ਸਿਰਜਕ ਕਿਸੇ ਡੂੰਘੀ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ। ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕੁਝ ਪੁੱਛੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਖੁਦ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸਾਹਿਤ ਸਾਧਨਾ ਦੌਰਾਨ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਸਵਰਨਜੀਤ ਸਵੀ ਜਦੋਂ ਲੇਖਕ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸਰਵਰਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆਂ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸਾਧਨਾ ਦੀ ਹੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਝਲਕ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਠਕ ਕਿਤਾਬ ਰਾਹੀਂ ਲੇਖਕ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਿਨਾ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆਂ ਬਿਨਾ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤਿਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਵਰਕ ਸਿਰਜਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪਾਠਕ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਰਾਬਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਣਦਿਸਦਾ ਪੁਲ। ਸਹਿਜ  ਆਸਾਂ ਮਨਮੋਹਨ ਹੁਰਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਆਈ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਰਵਰਕ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ ਕਲਾਕਾਰ ਸਵਰਨਜੀਤ ਸਵੀ ਨੇ ਜੋ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਉਹ ਡੂੰਘੀ ਮੈਡੀਟੇਸ਼ਨ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਿਸੇ ਅਲੌਕਿਕ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਅਨਮੋਲ ਹਨ। ਲਓ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ। ਕਿੰਝ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਰੂਹ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਕਿੰਝ ਬਣਦਾ ਹੈ ਸਰਵਰਕ। --ਕਾਰਤਿਕਾ ਸਿੰਘ 

“ਸਹਿਜ ਗੁਫਾ ਮਹਿ ਆਸਣ” 

ਮਨਮੋਹਨ ਰਚਿਤ ਭਰਥਰੀ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ‘ਚ ਨਵੀਂ ਲੀਹ

ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਸਰਵਰਕ ਬਣਾਏ ਨੇ, ਇਸ ਵਾਰ ਉਸਦੇ ਨਵੇਂ ਨਾਵਲ 'ਸਹਿਜ ਗੁਫਾ ਮਹਿ ਅਸਣੁ' ਦਾ ਸਰਵਰਕ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ ਕਈ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਹੁੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿ ਗਈ ਤੇ ਅੰਤ ਨਾਵਲ ਦੀ ਰੂਹ ਸੋਹਣ ਕਾਦਰੀ ਦੀ ਇਸ ਕਲਾਕਿਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਉਦੈ ਹੋਈ ਤੇ ਕਵਰ ਬਣ ਗਿਆ।

ਨਾਵਲ ਪੱੜਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੱਖ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦੇ ਰਹੇ। ਜਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਮਨਮੋਹਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਓਸ ਸਮੇ ਚ’ ਲੈ-ਜਾਣ ਦਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਹਕ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਚਾਸ਼ਣੀ ਕੀਲਣਹਾਰੀ ਹੈ।

ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੰਨਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਦ ਸਿਲਕ ਰੂਟ ਦਾ ਬਾਰੀਕ ਤੇ ਸਿਲਕੀ ਵਰਨਣ ਮੈਨੂੰ ਪਾਮੁਕ ਦੇ ਨਾਵਲ “ਦ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਇਨੋਸੈਂਸ” ਦੇ ਉਂਨਾਂ ਚਾਲੀ ਉੱਤਮ ਸਫ਼ਿਆਂ ਚ' ਲੈ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੈਰੇਮਿਕ ਦੇ ਬੁੰਦੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਉਸ ਕਾਰੀਗਰੀ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਹਿਸਟਰੀ ਲਿਖ ਜਾਂਦਾ।

ਛੇਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਪਿੱਠ ਭੂਮੀ, ਧਰਮ, ਸ਼ਾਸਤਰ, ਵੇਦ' ਯੋਗ, ਹੱਠ-ਯੋਗ, ਜਪ-ਤਪ-ਯੋਗ, ਨੀਤੀ,ਕਾਮ,ਮੋਕਸ਼, ਵੈਭਵ, ਪਤੰਜਲੀ’ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਯੋਗ,ਨਾਰੀ ਮਨ, ਨਾਂਥ, ਵੈਰਾਗ,ਸੱਤਾ,ਸੌਂਦਰਯ , ਸੰਗੀਤ, ਗੋਰਖ ਨਾਥ, ਕੁਦਰਤ, ਦੇਵ ਬਿਰਤੀ, ਪਸ਼ੂ ਬਿਰਤੀ, ਸੰਤ ਬਿਰਤੀ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਬਾਰੇ ਗਹਿਰੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਛੂੰਹਦਾ ਕਮਾਲ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸਿਰਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਮਨਮੋਹਨ ਦੇ ਗਹਿਨ ਅਧਿਐਨ ਤੇ ਲੰਬੀ ਸਾਧਨਾ ਚੋ’ ਪਰਗਟਿਆ ਹੈ। ਅਖੀਰਲੇ ਤਿਨ ਚੈਪਟਰ ਭਰਥਰੀ ਦੇ ਕਾਵਿ ਬਾਰੇ ਕਾਲੀ ਦਾਸ, ਵੁਰੁਚਿ, ਭਵਭੂਤੀ, ਭਾਰਵ ਆਦਿ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਮਹਾਂ ਕਾਵਿ ਗੋਸ਼ਟਿ ਰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਵਲ ਪੜਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਭਰਥਰੀ ਤੇ ਮਨਮੋਹਨ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਕੇ ਲਿਖਿਆ ਨਾਵਲ ਡਾ ਮਨਮੋਹਨ ਦੇ ਸਿਦਕ-ਸਾਧਨਾ-ਗਿਆਨ ਤੇ ਉਸਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਦੇ ਤਰਕਸ਼ ਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਐਸਾ ਤੀਰ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰਾ ਪੰਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਿਲ ਕਰੇਗਾ।

ਮਨਮੋਹਨ ਨੂੰ ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਿਰਤ ਲਈ ਵਧਾਈ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਛਪਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਹਰ ਸੁਹਿਰਦ ਲੇਖਕ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਪੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਸਵਰਨਜੀਤ ਸਵੀ

11 08 2021                              ਫੇਸਬੁੱਕ ਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ 12 ਅਗਸਤ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰਾਤੀਂ 10:05 ਵਜੇ 

ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲਿਖਤ ਪੜ੍ਹੋ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰ ਕੇ 

ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਡਾ. ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਪੰਧੇਰ 

ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਬੰਧਤ ਖਬਰਾਂ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ ਜੀ 

ਡਾ. ਲਖਵਿੰਦਰ ਜੌਹਲ ਬਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਐਕਡਮੀ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ



Tuesday, 18 May 2021

ਸੱਚੀ ਸਾਇੰਸ ਫਿਕਸ਼ਨ/ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ

  ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ  


ਬੰਦਾ

ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਲਾਏ ਮਾਸਕ ਨਾਲ

ਪੁਣ ਪੁਣ ਸਾਹ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਸ਼ਾਇਰ ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ 


ਦੁੱਧ , ਜੋ ਪੁੱਤ ਵੇਚਣ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ

ਸਿਰਫ ਉਹ ਹੀ ਨਹੀ

ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਵੀ

ਵਿਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ

ਸਾਹ ਆਕਸੀਜਨ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਸਹਾਰੇ

ਚੱਲ ਰਹੇ ਨੇ

ਕਬਰਸਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਸਤੀਆਂ ਵਰਗੀ ਭੀੜ ਹੈ

ਅਤੇ

ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਬਰਸਤਾਨਾਂ ਵਰਗੀ ਮਾਤਮੀ ਚੁੱਪ ਹੈ

ਮਾਤਮ ਮਨਾਉਣ ਤੇ ਦਫ਼ਾ ਚੁਤਾਲੀ

ਅਤੇ ਮਿਲਣ ਤੇ ਕਰਫਿਊ ਲੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ

ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਸਟੈਂਸਿਗ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਅਛੂਤਾਂ ਤੇ ਹੀ ਨਹੀ

ਸਵਰਨਾਂ ਤੇ ਵੀ ਆਇਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ

ਬਾਂਦਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ

ਬੰਦੇ ਦਾ ਪੂਰਵਜ ਮੰਨਣੋ ਇਨਕਾਰੀ

ਹੋ ਗਏ ਹਨ

ਜਿਹੜੇ ਗਵਾਰ ਚਿੜੀਆਂ ਨੂੰ

ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਸੇ ਸੀ

ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ

ਚਿੜੀਆਂ ਉਦਾਸ ਨੇ

ਇਹ ਜੋ ਅਜੇ ਕੱਲ ਹੀ ਲਿਖੀ

ਸਾਇੰਸ ਫਿਕਸ਼ਨ ਸੀ

ਅੱਜ ਸੱਚ ਸਾਬਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ

ਮੇਰੇ ਸਾਂਹਵੇਂ


ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲਿਖਤ ਪੜ੍ਹੋ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰ ਕੇ 

ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਡਾ. ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਪੰਧੇਰ 

ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਬੰਧਤ ਖਬਰਾਂ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ ਜੀ 

ਡਾ. ਲਖਵਿੰਦਰ ਜੌਹਲ ਬਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਐਕਡਮੀ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ

Friday, 29 January 2021

ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਤਖ਼ਤ ਖੁਸ਼ ਏ! ........//*ਕਸਤੂਰੀ ਲਾਲ

Friday: 29th January 2021 at 07:24 PM WhatsApp 

 ਲੋਟੂ ਢਾਣੀ ਢਿੱਡੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਏ............ਹਾਕਮ ਦੀਆਂ ਪੰਜੇ ਘਿਓ 'ਚ ਨੇ 

ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਫੇਸਬੁਕ ਤੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ 

ਲੋਕਪੱਖੀ ਕਲਾਕਾਰ ਕਿਰਤੀ ਕਸਤੂਰੀ ਲਾਲ 

26 ਜਨਵਰੀ ਗਣਤੰਤਰ ਪਰੇਡ,

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ,

ਟਿਕਟਿਕੀ ਤੇ ਨੀਝ ਲਾਕੇ ਬੈਠੀ,

ਕੁੱਲ ਜਹਾਨ ਦੀ ਲੋਕਾਈ ਦੇ,

ਵੇਂਹਦੇ ਵੇਂਹਦੇ, ਸੁੰਗੜ ਕੇ,

ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੁਆਲ਼ੇ ਘੁੰਮ ਗਈ।

ਤਿਰੰਗੇ ਬਰਾਬਰ ਕੇਸਰੀ ਝੰਡਾ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ,

ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਟੁੱਕੜਬੋਚ,

ਵਰਗਲਾਏ ਕੁੱਝ ਹੁਲੜਬਾਜ਼,

ਬਾਕੀ ਸਭ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼।

ਗੋਦੀ ਮੀਡੀਆ ਚੌਂਕ ਰਿਹੈ,

ਹਾਕਮ ਬਾਘੀਆਂ ਪਾ ਰਿਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਤਖ਼ਤ ਬਾਗ਼ੋਬਾਗ ਹੈ,

ਖਚਰਾ ਹੱਸਦੈ ਪਰਦੇ ਓਹਲੇ,

ਕੰਮ ਸੌਖਾਲਾ ਹੋ ਗਿਐ ਉਸਦਾ,

ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਹੇ, ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹੀ ਆਖੇ,

ਜਾਂ ਵੱਖਵਾਦੀ,

ਜੋ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਂ-ਕੁਨਾਂ ਧਰੇ,

ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਕਾਫ਼ਲਿਆਂ ਦੇ।

'ਦੇਸ਼ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਜਾਂ

ਤਿਰੰਗੇ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ,

ਕੂੜ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ, ਜੋ ਮਰਜ਼ੀ,

ਜਿੱਥੇ ਮਰਜ਼ੀ,ਝੱਗ ਸੁੱਟਦਾ ਫਿਰੇ।

ਝੂਠੇ ਕੇਸ ਪਾਏ, ਜੇਲ੍ਹੀਂ ਡੱਕੇ,

UAPA ਲਾਵੇ ਜਾਂ ਕੁੱਝ ਹੋਰ,

ਹਾਕਮ ਦੀਆਂ ਪੰਜੇ ਘਿਓ 'ਚ ਨੇ।

ਬਸੰਤੀ ਰੰਗ 'ਚ ਰੰਗੇ,

ਨਾਅਰੇ ਤੇ ਜੈਕਾਰੇ ਛੱਡਦੇ ਕਾਫ਼ਲੇ,

ਛੂਕਦੇ ਦਰਿਆ ਜਿਹੀ ਰਵਾਨੀ,

ਹਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚੁੰਗੀਆਂ ਭਰਦਾ,

ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਸਰੂਪ,

ਪੰਜਾਬ, ਦੇਸ਼, ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਹੜੇ

ਹਰ ਬਸ਼ਰ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ 'ਤੇ,

ਮਿਸ਼ਰੀ ਬਣ ਘੁਲ਼ ਰਹੀ,

ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਸਦਾਕਤ ਨਜ਼ਾਕਤ।

ਢੱਠੇ ਖੂਹ 'ਚ ਪਵੇ,  

ਟੁੱਕੜਬੋਚਾਂ ਨੇ ਤਿਰੰਗੇ ਬਰਾਬਰ, ਕੇਸਰੀ ਝੁਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ!

ਲੋਟੂ ਢਾਣੀ ਢਿੱਡੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਏ। 

ਖੇਤੀ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਲ਼ੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿਰੋਧੀ,

ਜਾਨ-ਹੂਲਵਾਂ ਸੰਘਰਸ਼,

ਮਾਣਮੱਤੀਆਂ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ,

ਸ਼ਾਨਾਮੱਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਗਾਥਾ,

ਲੋਕਾਈ ਦੀਆਂ ਹਸਰਤਾਂ,

ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਉੱਚੇ ਦਾਈਏ

ਪੈਰਾਂ ਥੱਲੇ ਰੌਂਦ ਕੇ, ਟੁੱਕੜਬੋਚਾਂ ਨੇ

ਤਿਰੰਗੇ ਬਰਾਬਰ ਕੇਸਰੀ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ........!

ਅੰਬਾਨੀਆਂ ਅਡਾਨੀਆਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਘਰਾਣਿਆਂ,

ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਦਾ ਕੋੜਮਾ,

ਜਸ਼ਨ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ....

ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਤਖ਼ਤ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਏ।

                                   ਉਪਰੋਕਤ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਦਾ ਲੇਖਕ ਕਸਤੂਰੀ ਲਾਲ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਾਮ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਲਣ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਅਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵੀ ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪੂੰਜੀਪਤੀ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਘੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ  ਦੇ  ਖਿਲਾਫ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਸਤੂਰੀ ਲਾਲ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਵਾਰ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੁਣ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਹੈ।  --ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ 

Sunday, 10 January 2021

"ਹੁਣ ਇਤਿਹਾਸ ਬਦਲੇਗਾ"//*ਡਾ. ਦੇਵਿੰਦਰ ਦਿਲਰੂਪ

 ਜਦ ਲਹੂ ਡੁੱਲਦਾ ਏ.....ਇਤਿਹਾਸ ਬਦਲਦਾ ਏ 

ਤੀਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪਈ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਹ..ਤੇ ਲੋਟੂਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ!ਫੋਟੋ:ਨੱਤ ਪਰਿਵਾਰ  

ਸੱਚ ਨੂੰ ਕੀ ਲੋੜ ਭਲਾ,
ਡਾ. ਦੇਵਿੰਦਰ ਦਿਲਰੂਪ

ਝੂਠਾਂ ਦੇ ਸਾਥ ਦੀ।

ਹੱਕ ਨੂੰ ਫਿਕਰ ਕਾਹਦੀ,

 ਨਿਆਂ-ਇਨਸਾਫ ਦੀ।

ਹੱਕ ਲਈ, ਸੱਚ ਲਈ,

ਜਦ ਲਹੂ ਡੁੱਲਦਾ ਏ।

ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ,

ਇਤਿਹਾਸ ਬਦਲਦਾ ਏ।

ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਘਾਣ ਹੈ ਇਹ,

ਕੇਹਾ ਸ਼ੈਤਾਨ ਹੈ ਇਹ। 

ਹਾਕਮ ਹੈ,ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਇਆ,

ਨਹੀਂ ਭਗਵਾਨ ਹੈ ਇਹ।

ਸਾਡਿਆਂ ਸਿਵਿਆਂ ਤੇ ਜੋ,

ਰੋਟੀਆਂ ਹੈ ਸੇਕ ਰਿਹਾ।

ਰੱਬ ਦੀ ਸਹੁੰ, ਰੱਬ ਸੱਭ,

ਬੈਠਾ ਹੈ ਦੇਖ ਰਿਹਾ।


ਇਹ ਮੋਲ ਮੋੜਿਆ ਉਸ,

ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦਾ।

ਚੋਰ ਰਾਜ ਕਰਦੇ,

ਅੰਨਦਾਤਾ ਏ ਰੁੱਲਦਾ।

ਕਾਲੇ ਕਨੂੰਨ ਇਥੇ,

ਕਾਲੀਆਂ ਨੇ ਨੀਤੀਆਂ।

ਤਾਹੀਓਂ ਨੌਜਵਾਨੀ ਕੂਚਾਂ,

ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤੀਆਂ।

ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਬਦਨੀਤੀਆਂ,

ਤੇ ਕਾਲੇ ਕਨੂੰਨ ਨੇ।

ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸਬਰ-ਸੱਚ,

ਜੋਸ਼ ਤੇ ਜਨੂੰਨ ਏ।

ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ,

ਜੁਲਮ ਕਮਾਵੇੰਗਾ।

ਉਨਾਂ ਹੋਰ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ,

ਜੋਸ਼ ਭਰੀ ਜਾਵੇਗਾ।

ਬੁੱਢੇ ਹੱਡੀਂ ਖੂਨ ਵਿੱਚ,

ਆਇਆ ਉਬਾਲ ਏ,

ਮਾਵਾਂ-ਭੈਣਾਂ, ਵੀਰ, ਬੱਚੇ,

ਬੈਠੇ ਸੱਭ ਨਾਲ ਏ।

ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਸ਼ ਦੀ ਇਹ,

ਸਾਂਝ ਬੇਮਿਸਾਲ ਏ,

ਅੰਦੋਲਨ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਤੇ,

ਵੱਖਰੀ ਮਿਸਾਲ ਏ।

ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਦਾ ਜਾਮ ਨਿੱਤ,

ਪੀਂਦੇ ਨੇ ਸੂਰਮੇ,

ਸਦਾ ਲਈ ਮਰ ਕੇ ਵੀ,

ਜੀਂਦੇ ਨੇ ਸੂਰਮੇ।

ਹੱਕ ਲਈ, ਸੱਚ ਲਈ,

ਜਦ ਲਹੂ ਡੁੱਲਦਾ ਏ।

ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ,

ਇਤਿਹਾਸ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।

ਇਹਨਾਂ ਕਾਵਿ ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਡਾ. ਦੇਵਿੰਦਰ ਦਿਲਰੂਪ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵੱਜੋਂ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬੇਹੱਦ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੱਗਦੈ ਜਿਵੇਂ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਿੰਦਰ ਦਿਲਰੂਪ ਇੱਕਮਿੱਕ ਹੋ ਗਏ ਹੋਣ। ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਇਸ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚੋਂ ਵਿਚਰਦਿਆਂ ਦੇਵਿੰਦਰ ਦਿਲਰੂਪ ਨਵੀਆਂ ਕਲਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦੀ। ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣਾ ਵੀ ਦੇਵਿੰਦਰ ਦਿਲਰੂਪ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਸਾਹਿਤਿਕ ਸਮਾਗਮ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਿੰਦਰ ਦਿਲਰੂਪ ਮੌਜੂਦ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹੈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਡੇ ਹੀ ਵੰਡਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਦਰਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਉਦਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। -ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ

Thursday, 7 January 2021

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ: ਅੰਤਰਨੀਰਵ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬੇਬਾਕ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ

 ਜਿਹੜੀ ਅੱਜ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵੱਲ ਵੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ 

ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਚਾਅ ਵੀ ਰੰਗ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ-ਸਰਗਰਮ ਲੋਕ ਪੱਖੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਸੁਰਿੰਦਰ ਜੈਪਾਲ 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ

ਉਨ੍ਹਾਂ

ਸ਼ਾਇਰ ਸਵਾਮੀ ਅੰਤਰ ਨੀਰਵ 

ਖਾਲੀ ਪਏ ਲਿਫਾਫਿਆਂ ਵਿਚ

ਸੂਰਜ ਉਗਾ ਲਏ ਹਨ

ਧਰਤੀ ਨੂੰ

ਹਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਰੰਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ

ਮੀਂਹਾਂ ਨੂੰ 

ਚਿੱਠੀਆਂ ਘੱਲਣੀਆਂ 

ਅੱਗ ਤੋਂ

ਥਾਪੜਾ ਲੈਣਾ

ਹਵਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ

ਪਾਣੀ ਵਿਚ

ਪਰੋਂਠੇ ਤਲਨੇ ਸਿਖ ਲਏ ਹਨ

ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ ਆਖਦੇ ਮੰਗਦੇ

ਬਿਨਾਂ ਚੀਕੇ ਬੋਲਣਾ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ

ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਪਹਿਣ ਲਿਆ ਹੈ

ਬਾਰਡਰਾਂ ਨੂੰ

ਤੀਰਥ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।

(ਸਵਾਮੀ ਅੰਤਰ ਨੀਰਵ)

Swami Antar Nirav

Thursday, 3 December 2020

ਬਾਬਾ! ਤੇਰੇ ਪੁੱਤ ਤੁਰੇ ਨੇ//-ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ

 ਅੱਗੇ ਬੈਠੇ ਰਾਜੇ ਸ਼ੀਂਹ, ਮੁਕਦਮ ਕੁੱਤੇ 

ਬਾਬਾ!

ਤੇਰੇ ਪੁੱਤ ਤੁਰੇ ਨੇ
ਲੰਮੀ ਵਾਟ ਉਦਾਸੀ ਵਾਲੀ।

ਸਭ ਬਾਲੇ, ਮਰਦਾਨੇ, ਲਾਲੋ ਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ,
ਸਭੇ ਤੇਰੇ ਧੀਆਂ ਪੁੱਤਰ
ਭਰ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਮੁੱਠਾਂ
ਤੇਰੇ ਖ਼ੇਤਾਂ ਵਿਚੋਂ
ਧਰ ਕੇ ਮੋਢੇ
ਤੇਰੇ ਹਲ਼ ਨੂੰ
ਜਿਸਦੇ ਫਾਲੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ
ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਪਿਆਰਾ

ਸੁਣ ਤੇਰੀ ਲਲਕਾਰ
ਧਰ ਕੇ ਸੀਸ ਤਲ਼ੀ 'ਤੇ
ਪੈ ਨਿਕਲੇ ਨੇ ਗਲੀ ਯਾਰ ਦੀ
ਮਨ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਨਿਹਚਾ
ਅਪਨੀ ਜੀਤ ਕਰੂੰ ਦੀ

ਅੱਗੇ ਬੈਠੇ
ਰਾਜੇ ਸ਼ੀਂਹ, ਮੁਕਦਮ ਕੁੱਤੇ
ਕੌਡੇ ਰਾਖ਼ਸ਼ ਬੰਦੇ ਖਾਣੇ
'ਭੁੱਖੇ-ਭਾਣੇ!'
ਲਹੂ ਪਿਆਸੇ
ਭਾਗੋ ਜਰਵਾਣੇ
ਸੱਜਣ ਠੱਗ
ਮਿੱਠ ਬੋਲੜੇ, ਮੋਮੋ-ਠਗਣੇ,
ਜਾਦੂਗਰ ਗੁਜਰਾਤੀ
ਫਾਹੁਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਜਾਲ ਵਿਛਾ ਕੇ

ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਾਂ ਦੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ
ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦਾ ਬਾਪੂ
ਸਭ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਹੱਥ ਤੇਰਾ ਹੈ
ਮਿਹਰਾਂ ਭਰਿਆ

ਲੈ ਕੇ ਤੇਰਾ ਨਾਂ
ਜਿੱਤ ਦਾ ਝੰਡਾ ਹੱਥੀਂ ਫੜ ਕੇ
ਲੈ ਉੱਡਣਗੇ ਜਾਲ
ਵਿੰਹਦਾ ਰਹੂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਬੈਠਾ

ਬਾਬਾ!
ਇਹ ਮਾਸੂਮ ਜਿਹਾ ਹੈ ਸੁਪਨਾ ਮੇਰਾ
ਤੇਰਾ ਸਿਰ 'ਤੇ ਹੱਥ ਰਿਹਾ ਤਾਂ
ਹੋ ਜੂ ਪੂਰਾ

-ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ 
ਲੋਕ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ  ਨਾਲ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਾਡੇ ਖਾੜਕੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ  ਹੁਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਐਤਵਾਰ 29 ਨਵੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਸ਼ਾਮੀ -07:08 ਵਜੇ ਆਪਣੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੇਜ ਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਗੁਰਪੂਰਬ ਵੀ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਸਾਹਿਬ  ਗੁਰੂਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਰਸਤਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ  ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿਚ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ    ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵੀ  ਸਕਦੈ।   --ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ  

Tuesday, 1 December 2020

ਇਹ ਬਾਤ-ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ

  ਮੈਨੂੰ ਫਿਕਰ ਹੈ ਲਾਲੋ ਦੇ ਕੋਧਰੇ ਦਾ, ਤੈਨੂੰ ਭਾਗੋ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਦਾ ਏ,


ਇਹ ਬਾਤ ਨਿਰੀ ਇੰਨੀ ਹੀ ਨਹੀ
ਨਾਂ ਇਹ ਮਸਲਾ ਸਿਰਫ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਏ ,
ਇਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਸਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਏ ,
ਇਹ ਤੌਖਲਾ ਉੱਜੜ ਜਾਂਣ ਦਾ ਏ ,
ਉੰਜ ਤਾਂ ਇਹ ਚਿਰਾਂ ਦਾ ਉੱਜੜ ਰਿਹਾ ,
ਇਹ ਅੱਜ ਨਹੀ ਉੱਜੜਨ ਲੱਗਿਆ ਏ ,
ਇਹਨੂੰ ਗੈਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਲੁੱਟਿਆ ਏ,
ਤੇ ਆਪਣਿਆਂ ਵੀ ਠੱਗਿਆ ਏ ,
ਇਹਦਾ ਮਨ ਪਿੰਡੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਖਮੀ ,
ਦੁੱਖ ਰੂਹ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਜਾਂਣ ਦਾ ਏ ,
ਇਹ ਬਾਤ ਨਿਰੀ ਇੰਨੀ ਹੀ ਨਹੀ ....
ਇਹ ਬਾਤ ਨਿਰੀ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ,
ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਸਫ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਹੈ ,
ਅੱਖਰ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਬੀਜਾਂ ਜਿਹੇ,
ਉਹਨਾਂ ਸੱਚ ਦੇ ਫਲਸਫਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਹੈ,
ਮੈਨੂੰ ਫਿਕਰ ਹੈ ਲਾਲੋ ਦੇ ਕੋਧਰੇ ਦਾ ,
ਤੈਨੂੰ ਭਾਗੋ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਦਾ ਏ,
ਇਹ ਬਾਤ ਨਿਰੀ ਇੰਨੀ ਹੀ ਨਹੀਂ.....
ਉਹ ਆਖੀ ਸੀ ਇਕ ਪੁਰਖੇ ਨੇ ,
ਉਹ ਬਾਤ ਅਜੇ ਤੱਕ ਹੈ ਸੱਜਰੀ ,
ਨਹੀ ਕੰਮ ਥਕਾਉਂਦਾ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ,
ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਥਕਾਉਂਦੀ ਬੇਕਦਰੀ,
ਇਹ ਦੁੱਖ ਉਸੇ ਬੇਕਦਰੀ ਦਾ,
ਇਹ ਸਲ੍ਹ ਉਸੇ ਅਪਮਾਂਨ ਦਾ ਏ
ਇਹ ਬਾਤ ਨਿਰੀ ਇੰਨੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ....
ਖੂਹ ਵਗਦੇ ਵਗਦੇ ਸ਼ਪਨ ਹੋਏ,
ਹੁਣ ਬਾਤ ਨੀ ਸਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦੀ ,
ਮੈਂ ਜਾਣਦਾਂ ਯੁੱਗ ਬਦਲਦੇ ਨੇ ,
ਤਿੱਖੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੈ ਪਹੀਆਂ ਦੀ ,
ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਮਿੱਧ ਕੇ ਨਾਂ ਲੰਘ ਜਾਵਣ ,
ਇਹ ਫਰਜ਼ ਵੀ ਨੀਤੀਵਾਂਨ ਦਾ ਏ,
ਇਹ ਬਾਤ ਨਿਰੀ ਇੰਨੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ....
ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਵੱਸਣ ਘਰਾਂਣੇ ਵੀ ,
ਸਾਡੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਨਿੱਕੇ ਘਰ ਵਸਦੇ ,
ਸੱਭ ਚੁੱਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਬਲਦੀ ਰਹੇ,
ਸੱਭ ਧੀਆਂ ਪੁੱਤ ਵਸਦੇ ਰਸਦੇ ,
ਇਹ ਗੱਲ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਵੱਸਣ ਦੀ ਹੈ,
ਇਹ ਜਸ਼ਨ ਤਾਂ ਵੰਡਕੇ ਖਾਂਣ ਦਾ ਏ ,
ਇਹ ਬਾਤ ਨਿਰੀ ਇੰਨੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ....
ਕਿਉਂ ਧੀ ਕਿਸੇ ਕਿਰਤੀ ਕੰਮੀ ਦੀ ,
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖਾਤਿਰ ਧੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ,
ਜੋ ਪੁੱਤ ਨੇ ਡਾਢਿਆਂ ਦੇ ਜਾਏ ,
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਤੇ ਪੇਸ਼ੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ,
ਤੂੰ ਡਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਤੋਂ ,
ਜਿੱਥੇ ਹੋਣਾਂ ਅਦਲ ਇਮਾਂਨ ਦਾ ਏ ,
ਇਹ ਬਾਤ ਨਿਰੀ ਇੰਨੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ....
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵਜ਼ੀਰ ਅਮੀਰ ਖੜੇ ,
ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਪੀਰ ਖੜੇ ,
ਰਵਿਦਾਸ ਫਰੀਦ ਕਬੀਰ ਖੜੇ ,
ਮੇਰੇ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਫਕੀਰ ਖੜੇ ,
ਮੇਰਾ ਨਾਮਦੇਵ ਮੇਰਾ ਧੰਨਾਂ ਵੀ ,
ਮੈਨੂੰ ਮਾਣ ਆਪਣੀ ਇਸ ਸ਼ਾਨ ਦਾ ਏ ,
ਇਹ ਬਾਤ ਨਿਰੀ ਇੰਨੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ....

Saturday, 7 November 2020

ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੀਤ "ਉਡੀਕ"

 ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਤੇਰੀਆਂ ਦੀ ਤੇ ਪੋਥੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਹਨ 

 ਜੰਗਾ ਮੇਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾ ਕਿੱਤੇ ਬਖਾਣ ਹੈ 

World War 1 was called 'Laam Di Jang' in Punjabi, this beautiful song makes you feel the grief of the wife of a Punjabi soldier who was far away fighting in 'Laam di Jang'. It was originally written by Kartar Singh Blaggan and sung by Surinder Kaur.

ਵੇ ਮੁੜ ਆ ਲਾਮਾਂ ਤੋਂ

ਸਾਨੂ ਘਰੇ ਬੜਾ ਰੋਜ਼ਗਾਰ
ਕੇ ਕਣਕਾਂ ਨਿੱਸਰ ਪਈਆਂ
ਕਦੇ ਮੁੜ ਕੇ ਝਾਤੀ ਮਾਰ

ਵੇ ਮੁੜ ਆ ਲਾਮਾਂ ਤੋਂ
ਵੇ ਮੁੜ ਆ ਲਾਮਾਂ ਤੋਂ

ਸੂਤਰ ਕਤ ਕਤ ਰੇਜੇ ਬਣਾਔਉਣੀ ਆਂ
ਨਾਲੇ ਬਨੌਣੀ ਆਂ ਖੇਸੀ
ਓਹਨਾਂ ਨਾਰਾਂ ਦਾ ਕੀ ਏ ਜੀਣਾ
ਢੋਲ ਜਿਨਾਂ ਦੇ ਪਰਦੇਸੀ
ਤਰਿੰਝਨਾਂ ਚ ਪੈਂਦੀ ਐ
ਮੇਰੇ ਚੂੜੇ ਦੀ ਛਨ੍ਕਾਰ

ਵੇ ਮੁੜ ਆ ਲਾਮਾਂ ਤੋਂ
ਵੇ ਮੁੜ ਆ ਲਾਮਾਂ ਤੋਂ

ਕੋਠੇ ਚੜ ਚੜ ਕਾਗ ਉਡੌਣੀ ਆਂ
ਨਾਲੇ ਪਾਔਣੀਂ ਆਂ ਚੂਰੀ
ਔਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾ ਪੱਲ ਨਾਹੀਓਂ ਲਗਦਾ
ਮੰਜਲਾਂ ਦੀ ਕਾਦੀ ਦੂਰੀ
ਵੇ ਉਂਝ ਘਰ ਆਪਣੇ ਨਾਹੀਓਂ
ਮੇਰੀ ਡੋਲੀ ਤੋਰ ਫੁਹਾਰ

ਵੇ ਮੁੜ ਆ ਲਾਮਾਂ ਤੋਂ
ਵੇ ਮੁੜ ਆ ਲਾਮਾਂ ਤੋਂ

ਚੂੜੇ ਮੇਰੇ ਦਾ ਰੰਗ ਨਾ ਉਤਰੇਯਾ
ਫਿੱਕੀ ਪਯੀ ਨਾ ਮਿਹੰਦੀ
ਸੱਜ ਵਿਆਹੀ ਨਾਰ ਤੇਰੇ ਬਾਜਓਂ
ਪਲ ਨਾ ਵਿਛਹੋੜਾ ਸਿਹੰਦੀ
ਵੇ ਛੇਤੀ ਘਰ ਆਜਾ ਮਾਹੀ
ਤੇਨੂ ਖੜ੍ਹੀ ਉਡੀਕਾਂ ਬਾਹਰ

ਮੁੜ ਆ ਲਾਮਾਂ ਤੋਂ
ਵੇ ਮੁੜ ਆ ਲਾਮਾਂ ਤੋਂ

ਵੇ ਮੁੜ ਆ ਲਾਮਾਂ ਤੋਂ
ਸਾਨੂ ਘਰੇ ਬੜਾ ਰੋਜ਼ਗਾਰ
ਕੇ ਕਣਕਾਂ ਨਿੱਸਰ ਪਈਆਂ
ਕਦੇ ਮੁੜ ਕੇ ਝਾਤੀ ਮਾਰ