M S Bhatia on Sunday 17th May2026 at 19:12 Regarding A Poem
ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਰ ਰਹੀ ਹੈ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ
ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਿਰਫ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਕਲਮਾਂ ਅਤੇ ਕਲਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਕਲਮਾਂ ਵਾਲੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਲਿਖਦੇ ਵੀ ਹੋਣ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।ਜਿਹੜੀ ਕਵਿਤਾ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਸੀਮਾ ਆਜ਼ਾਦ ਹੁਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛਪੇ ਜਾਂਦੇ ਪਰਚੇ "ਦਸਤਕ" ਨੇ। ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਐਮ ਐਸ ਭਾਟੀਆ ਨੇ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਲੱਗੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸਣਾ। -ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ ਸੰਪਾਦਕ:ਸਾਹਿਤ ਸਕਰੀਨ::
ਮੂਲ: ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ ਟੈਰੀ ਏਰੇਟ ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪਾਂਤਰ: ਐਮ ਐਸ ਭਾਟੀਆ
ਜਦ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਆਵੇਗਾ
ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਤੋੜੇਗਾ,
ਮੁਸਕਰਾਂਉਦਾ ਹੋਇਆ ਅੰਦਰ ਆਵੇਗਾ—
ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਝੁਕੇਗਾ,
ਅਰਦਾਸ ਕਰੇਗਾ
 |
| ਹਿੰਦੀ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਦਸਤਕ ਦੇ ਬੈਕ ਕਵਰ ' ਤੇ ਛਪੀ ਇਹੀ ਕਵਿਤਾ |
ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਖੜਾ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਉਹ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰੇਗਾ—
ਗਲੀ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ
ਕੱਚ ਦੀਆਂ ਅਟਾਲਿਕਾਵਾਂ ਤੱਕ,
ਹਰ ਜੈਕਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਹੋਵੇਗਾ।
ਉਹ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੋਂ ਤਾਲੀਆਂ ਵਜਵਾਏਗਾ
ਜਦ ਬਿਨਾਂ ਬੀਮੇ ਵਾਲੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕ, ਬਿਨਾਂ ਇਲਾਜ ਦੇ,
ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਮਰਨ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਸਮਾਰਕ ਬਣਾਏਗਾ,
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਏਗਾ,
ਗ੍ਰੇਨਾਈਟ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ‘ਤੇ ਖੋਦੇ ਹੋਏ
ਨਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਛੂਹੇਗਾ,
ਅਤੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਰਨ ਲਈ ਭੇਜਦਾ ਰਹੇਗਾ
ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ, ਰੇਗਿਸਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚ।
ਉਹ ਕਬੂਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜੇਗਾ
ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੋਚਣ ਲਈ,
ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਬਾਜ਼ ਫਾਲਤੂ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।
ਜਦ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਆਵੇਗਾ
ਉਹ ਸੱਤਾ ਦੇ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਪੀਏਗਾ,
ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਉਗਲੇਗਾ ।
ਮਸਜਿਦਾਂ , ਗਿਰਜਾਘਰਾਂ, ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚ
 |
| ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਐਮ ਐਸ ਭਾਟੀਆ |
ਉਹ ਡਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰੇਗਾ—
ਅਤੇ ਚਿਲਾਏਗਾ:
'ਦੇਖੋ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੈ!
ਉਸਨੂੰ ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਛਾਣੋ!'
ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਘੜੇਗਾ—
ਨਿਗਮੀਕਰਨ, ਨਿੱਜੀਕਰਨ,
ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਨੂੰ ਨੀਤੀ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗਾ।
ਰੇਡੀਓ ‘ਤੇ ਉਸਦੀ ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ,
ਸਕਰੀਨ ‘ਤੇ ਉਸਦਾ ਹੀ ਚਿਹਰਾ,
ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ—
ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਆਪਣੀ ਗਹਿਰਾਈ ਗੁਆ ਦੇਵੇਗੀ।
ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਤਿਆਰ ਬਿਆਨ ਹੋਣਗੇ,
ਇੱਕ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੇਜ ਹੋਵੇਗਾ,
ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਜਾਂ ਕਠੋਰ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ
ਬੇਹਿਸਾਬ ਨਫਰਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਉਹ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਤਰੱਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਦੱਸ ਕੇ
ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।
ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜੇਗਾ ਨਹੀਂ,
ਬਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਉਹ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਕਟਹਿਰੇ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਕਰੇਗਾ,
ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰੇਗਾ
ਅਤੇ ਮੂਰਖਤਾ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦੇਵੇਗਾ ਰਾਸ਼ਟਰਭਗਤੀ ਦਾ।
ਜਦ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਆਵੇਗਾ
ਉਹ ਆਕਰਸ਼ਕ ਦਿੱਸੇਗਾ।
ਉਸਦੇ ਸੰਘਣੇ ਵਾਲ ਹੋਣਗੇ, ਪ੍ਰੈੱਸ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੂਟ।
ਉਹ ਸਾਰੇ ਚੈਨਲਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕਰੇਗਾ।
ਉਹ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇਗਾ
ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ
ਅਨਿਆਂ ਲਿਖੇਗਾ।
ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰਮਾਏਗਾ,
ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਆਸ ਨਾਲ ਰਿਝਾਏਗਾ।
ਜਦ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਆਵੇਗਾ,
ਉਹ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵੇਚੇਗਾ।
ਉਹ ਅਮੀਰ ਬਣੇਗਾ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਵੀ ਅਮੀਰ,
ਫਿਰ ਟੈਕਸ ਦੇਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧੂੜ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਰਹਿਣ ਦੇਵੇਗਾ
ਕੁਚਲੇ ਜਾਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿਚ ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮੂਰਖ ਬਣਾਉਣ ਲਈ
ਉਸਨੂੰ ਪਸੀਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵਹਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਤੁਸੀਂ ਉਸਦੇ 'ਅਸਫਲ ਹੋਣ'
ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰੋਗੇ
ਅਤੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਵੀ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰਾਏਗਾ
ਬਿਨਾਂ ਲੜੇ,
ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਮਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕੋਗੇ
ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਾਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ—
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੋਰ।
ਜਦ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਆਵੇਗਾ,
ਉਹ ਸਾਡੀ ਚੁੱਪ, ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਅਤੇ
ਆਤਮਸੰਤੋਸ਼ ਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ‘ਤੇ
ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਆਵੇਗਾ।
ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ, ਕਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਗੇ
ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਲਾਇਬਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ,
ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕੈਫਿਆਂ ਵਿੱਚ,
ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ,
ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ‘ਤੇ
ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਗੇ
ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਚੀਖਦੇ ਹੋਏ।
ਉਹ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਉਦਾਸ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ
ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਣਗੇ
ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸਾਂ ਵਾਂਗ
ਜੀਵਨ-ਰੁੱਖ ‘ਤੇ ਟੰਗ ਦੇਣਗੇ।
( ਅਦਾਰਾ ਦਸਤਕ ਦੇ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ
ਹਿੰਦੀ ਅਨੁਵਾਦ : ਰਜੇਸ਼ ਚੰਦਰ)
