ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਐਤਕੀਂ 17 ਸਤੰਬਰ 2023 ਨੂੰ

Sunday 13th August 2023 at 18:12 AM

ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਐਲਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਫਿਰ ਸਾਹਿਤਿਕ ਸਿਆਸਤ ਹੋਈ ਹੋਰ ਤੇਜ਼  

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ//ਲੁਧਿਆਣਾ: 13 ਅਗਸਤ 2023: (ਸਾਹਿਤ ਸਕਰੀਨ ਡੈਸਕ)::

ਸਾਹਿਤਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰੀਆਂ ਵੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਡੇ ਫਾਇਦਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਵਾਂਗ ਖਿੱਚ  ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਕੇਂਦਰੀ ਸਭਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਰ ਵਾਰ ਚੋਣਾਂ ਮੌਕੇ ਬੜੀ ਉਚੇਚ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਇਹ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੀ ਹਨ। ਉਂਝ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਇਹਨਾਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਐਲਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਤਿਆਗ, ਬੇਗਰਜ਼ੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਨ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕ ਸੱਜਣ ਵੀ ਇਹ ਅਹੁਦਿਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਲਈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਉਣਗੇ। 

ਇਸ ਵਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ (ਰਜਿ.) ਦੀ ਚੋਣ 17 ਸਤੰਬਰ 2023 ਨੂੰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ (ਰਜਿ.) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ੍ਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ, ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸਿਰਸਾ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਬਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਦਸਿਆ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ (ਰਜਿ.) ਦੀ ਚੋਣ 17 ਸਤੰਬਰ, 2023 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਤੋਂ 4 ਵਜੇ ਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖ਼ੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ ਲੁਧਿਆਣਾ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਸਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਲਗਾਤਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

ਇਹਨਾਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋ. ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਛਾਬੜਾ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ (ਰਜਿ.) ਦੀ ਚੋਣ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਆਪਣੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਫਾਰਮ ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਪਹਿਲੀ ਸਤੰਬਰ  2023 ਤੋਂ ਅਠ ਸਤੰਬਰ 2023 ਤੱਕ ਸਵੇਰੇ 11 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਤਕ ਕਦੇ ਵੀ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੋਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। 

ਇਹਨਾਂ ਚੋਣਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ 09 ਸਤੰਬਰ 2023 ਨੂੰ 2 ਵਜੇ ਤੋਂ 4 ਵਜੇ ਤਕ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਉਪਰੰਤ ਯੋਗ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਆਪਣਾ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪੱਤਰ 10 ਸਤੰਬਰ 2023 ਨੂੰ 11 ਵਜੇ ਤੋਂ 4 ਵਜੇ ਤਕ ਵਾਪਸ ਲੈ ਸਕਣਗੇ, ਜਿਸ ਉਪਰੰਤ ਚੋਣ ਵਿਚ ਹਿਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।              

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਕੇ ਸਾਰੀ ਨਿਸਚਿਤ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ (ਰਜਿ.) ਦੀ ਚੋਣ 17 ਸਤੰਬਰ 2023 ਨੂੰ 9 ਵਜੇ ਤੋਂ 4 ਵਜੇ ਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਇਕ ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਇਕ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ, ਪੰਜ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਇਕ ਅਹੁਦਾ ਔਰਤ ਉਮੀਦਵਾਰ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ) ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਕੱਤਰ (ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਇਕ ਅਹੁਦਾ ਔਰਤ ਉਮੀਦਵਾਰ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ) ਦੀ ਚੋਣ ਹੋਵੇਗੀ। 

ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਦੀ ਇਕ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਚੋਣ ਸੁਚਾਰੂ ਰੂਪ ਨਾਲ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। 

ਕੇਂਦਰੀ ਸਭਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਚੋਣਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਹੋਰ  ਗੱਲਾਂ ਵੱਖਰੀ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੁਕਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਸਿਰਫ  ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰ ਕੇ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵੀ ਰਹੇਗੀ।  

ਸਮਾਜਿਕ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਜਨ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ  ਹੋਏ ਬਲਾਗ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਣੋ। ਜੋ ਵੀ ਰਕਮ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਹਰ ਹਫਤੇ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਲਈ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹੋ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕੱਢੋ। ਹੇਠਲੇ ਬਟਨ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਉੱਘੇ ਰੰਗਕਰਮੀਂ ਤਰਲੋਚਨ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ 'ਤੇ// ਇਹ ਤਾਂ ਸੱਜਣਾਂ 'ਧੋਖਾ'//ਜਸਪਾਲ ਜੱਸੀ

Saturday 12th August 2023 at 05:38 AM Via WhatsApp

ਮੌਤ ਕੂਕਦੀ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਕਰੀਏ 

ਰੰਗਮੰਚ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਛੋਟੀਆਂ ਟੈਲੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਰਹਿਣ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਮਾਸਟਰ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬੇਵਕਤ ਵਿਛੋੜੇ ਮੌਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਲੋਕ ਪੱਖੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਉੱਥੋਂ ਸੋਗ ਭਰੇ ਸੁਨੇਹੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੁਨੇਹੇ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਸੁਨੇਹੇ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਦਿਲੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹੂਕਾਂ ਹਨ। ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ  ਨਿਯਮਾਂ ਦੀਆਂ ਧੱਜੀਆਂ ਉਡਾਉਂਦੇ ਅਨਸਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਨਮੋਲ ਹੀਰਾ ਖੋਹ ਲਿਆ ਹੈ। ਉੱਘੇ ਨਕਸਲੀ ਆਗੂ ਸੁਖਦਰਸ਼ਨ ਨੱਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਸ ਥਾਰ ਨੇ ਮਾਸਟਰ ਤਰਲੋਚਨ ਦੀ ਜਾਣਾ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਨਾਬਾਲਗ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਿੰਨੀ ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਤ ਹੈ ਸਾਡੇ ਸੜਕੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਮੌਤ ਨਿਗਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਅਮੀਰਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ਾਇਦ ਕਾਨੂੰਨ ਵੀ ਬੇਬਸ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਸਾਡੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਾਹਿਤਿਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਰ ਜਸਪਾਲ ਜੱਸੀ ਨੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਮ ਭੇਜੀ ਹੈ। ਜੱਸੀ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਰਚਨਾ ਵੀ ਬੰਧਸ ਮੁਕਤ ਹੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿਚਲਾ ਰਿਦਮ ਅਤੇ ਅਤੇ ਦਰਦ ਦਿਲ ਨੂੰ ਧੂਹ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੱਸੀ ਦੀ ਹੀ ਲਿਖੀ ਪਾਸ਼ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਵਿਤਾ-ਤੇਰੇ ਬਾਝੋਂ ਸੀਨੇ ਵਿਚ 'ਚ ਖੋਹ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਮਾਸਟਰ ਤਰਲੋਚਨ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ਮੌਕੇ ਵੀ ਖੋਹ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। --ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ 

ਅੱਜ ਪਰਦੇ ਤੇ

"ਮੰਗੋ"ਗੁੰਮ ਸੁੰਮ

ਸਦਮੇਂ ਅੰਦਰ 

ਕਿਉਂ ਅਣਹੋਣੀ ਹੋਈ

ਇੰਝ ਪਰਦੇ ਤੋਂ

ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ

ਕਿੰਝ ਛੁਪ ਜਾਵੇ ਕੋਈ

ਜਾਪੇ "ਸੋਮਾਂ" ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਮੋਈ*

ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਤਾਂ ਪਰਦੇ ਤੇ ਵੀ

ਗਊਆਂ ਵਰਗੀ ਹੋਈ!

ਇਸ ਦਰਦ ਦੀ

ਸਾਰ ਨਾ ਜਾਣੇਂ ਕੋਈ

ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰੰਗ ਮੰਚ ਦੇ 

ਤੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਕੋਨੇ ਦੀ

ਸੁੰਨ ਨੈਣਾਂ ਵਿੱਚ ਝਰਦੀ

ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਕਤਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ

ਪਲਸ ਮੰਚ ਦੇ ਵੇਹੜੇ ਅੰਦਰ

ਧੜਕ ਰਹੇ ਦਿਲ

ਚੁੱਪ -ਹੁੰਘਾਰਾ ਭਰਦੇ

ਪੌਣਾਂ ਸ਼ਿਕਵਾ ਹੋਈਆਂ ਯਾਰਾ 

ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ

ਇੰਝ ਡਿੱਗੇ ਨਾਟਕ ਦਾ ਪਰਦਾ

ਇਹ ਨਾ ਦਰਸ਼ਕ ਜਰਦੇ

ਕਲਾ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਦੀ

ਅਗਲੀ ਝਲਕ ਵਿਖਾ ਤਾਂ ਜਾਂਦਾ

ਸਾਥੀ ਨਾਟਕ ਦੇ "ਸਾਥੀ "ਦੀ

ਅਗਲੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾ ਤਾਂ ਜਾਂਦਾ

ਅਜੇ ਤਾਂ ਵਾਟਾਂ ਲੰਮੀਆਂ

ਅਜੇ ਸਫ਼ਰ ਹੈ ਚੋਖਾ

ਸੂਤਰਧਾਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਪਾਤਰ

ਇਹ ਤਾਂ ਸੱਜਣਾਂ 'ਧੋਖਾ' ! 

ਧੜਕਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਸੰਗ

ਰੰਗ ਮੰਚ ਦੀ ਪਟੜੀ ਤੇ 

ਇਕਰਾਰ ਤੁਰਨਗੇ

ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਬਾਂਹ ਲੈ ਕੇ

ਯਾਰ ਤੁਰਨਗੇ 

                                 -----ਜਸਪਾਲ ਜੱਸੀ

*ਮੰਗੋ ਅਤੇ ਸੋਮਾਂ-ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਧੀਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਤਰਲੋਚਨ ਦੀ ਟੈਲੀ ਫਿਲਮ ਦੀਆਂ ਪਾਤਰ

ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਉਜਾਲੇ ਹੁਣ ਵੀ ਸਾਥ ਦੇਣਗੇ ਸਾਥੀ ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਮਪੁਰੀ ਨੂੰ

ਵਿਛੋੜੇ ਮਗਰੋਂ ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਮਪੁਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਰੱਬ ਵਰਗਾ ਸਾਥ ਸੀ ਉਸਦਾ

ਦੋਰਾਹੇ ਦੀ ਨਹਿਰ ਨੇੜਿਓਂ: 5 ਅਗਸਤ 2023: (ਸਾਹਿਤ ਸਕਰੀਨ ਡੈਸਕ)::

ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਸਤਿਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ, ਨਵਰਾਤਰਿਆਂ ਦੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਦੇ ਨਾਂਅ  'ਤੇ  ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਪਾਖੰਡ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਆਪਣੀ ਦੇਖਰੇਖ ਹੇਠ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸਰੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੰਗਿਆਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਚੁੱਪ ਵੱਟੀ ਹੋਈ ਹੈ ਉਦੋਂ ਇਸ ਦੋਗਲੇਪਨ 'ਤੇ ਥੱਪੜ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। 

ਇਹਨਾਂ ਹਾਦਸਿਆਂ ਅਤੇ ਲਿਖਤਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਮੌਕੇ ਵੀ ਉਘੇ ਲੋਕਪੱਖੀ ਲੇਖਕ ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਮਪੁਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਜੋ ਦੱਸਿਆ ਉਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੰਧ ਔਰਤ ਦੇ ਉਸ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਸਾਥੀ ਰਾਮਪੁਰੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪਤਨੀ ਦੇ ਜਿਊਂਦੇ ਜੀਅ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਮਗਰੋਂ ਹੋਰ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਅਕਸਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। 

ਕਾਸ਼ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਗੁਨਾਹਗਾਰਾਂ ਨੇ ਝੂਠੇ ਅਡੰਬਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨਾਅਰੇ ਲਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਇੱਕ ਅੱਧ ਸੰਬੰਧ ਵੀ ਨਿਭਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਕਈ ਕਈ  ਦ੍ਰੋਪਦੀਆਂ ਦੇ ਚੀਰਹਰਨ ਦਾ ਬੱਜਰ  ਗੁਨਾਹ ਨਾ ਕਰਦੇ। ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਕਲੰਕਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਹਨਾਂ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ 'ਤੇ ਚੁੱਪੀ ਨਾ ਵੱਟਦੇ। 

ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਦਰੋਪਦੀ ਦੇ ਵਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਨਤੀਜੇ ਵੱਜੋਂ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਿਸਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਵੇਲਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਦਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਕਈ ਕਈ ਦ੍ਰੋਪਦੀਆਂ ਨੂੰ  ਨਾ ਸਿਰਫ ਨਗਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਬਲਕਿ ਕਤਲ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਇਸਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵੱਜੋਂ ਕੀ ਕੀ ਵਾਪਰਨਾ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਕਿਸੇ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। 

ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੇ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਸਮੁਚੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕੁਰਕਸ਼ੇਤਰ ਦਾ ਮੈਦਾਨ। ਇਨਾਮਾਂ ਸਨਮਾਨਾਂ ਦੀ ਝਾਕ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਬੁਧੀਜੀਵੀ ਮੌਜੂਦਾ ਦੌਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨੀਝ ਲਾ ਕੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਹੁੱਚ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਿਭਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਔਰਤ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। 

ਇਸ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਮਪੁਰੀ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਰਧਾਂਗਨੀ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਾਧਨਾ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਵੇਲੇ ਕਦਮ ਕਦਮ 'ਤੇ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਮਪੁਰੀ ਜੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਪਤਨੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦਸਤਕ ਦੇ ਰਹੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਸਮੇਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣਗੀਆਂ। ਐਤਵਾਰ 6 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਸਮਾਗਮ ਅਤੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਭੋਗ ਦੀ ਰਸਮ ਮੌਕੇ ਪੜ੍ਹੋ ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਮਪੁਰੀ ਹੁਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਹ ਲਿਖਤ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਬੀਤੀਆਂ ਵੀ ਯਾਦ ਆਉਣਗੀਆਂ।   

ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਮਪੁਰੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਡੋਰ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਸੂਤਰਧਾਰ ਸੀ ਮਾਤਾ ਸੁਦੇਸ਼ ਰਾਣੀ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਉਹੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। 

ਅਜੋਕੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਦੌਰ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਜੋ ਹਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਮਪੁਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਚੇਤ ਹਨ। ਪਤਨੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ ਤੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਵਿੱਥ ਪੈ ਜਾਣੀ ਲਗਭਗ ਹਰ ਟੱਬਰ ਦੀ ਹੋਣੀ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੇਮ ਨੂੰ ਪੁੱਠਾ ਗੇੜਾ ਦੇਣ ਲਈ ਘਰ ਦੀ ਸੁਆਣੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਸੰਸਕਾਰੀ ਸੁਭਾਅ ਨੇ ਜਿਥੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚ ਨੇੜਤਾ ਬਚਾਈ ਰੱਖੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਜਿਊਂਦਿਆਂ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।  

ਸੰਨ-1962 ਵਿਚ ਚੀਨ ਨਾਲ ਜੰਗ, ਫਿਰ ਸੰਨ 1965 ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਜੰਗ ਅਤੇ ਸੰਨ 1971 ਵਿਚ ਫਿਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਹਮਲਾ ਅਤੇ ਇਸ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਾਇਮੀ ਇਸ ਸੰਨ ਨੂੰ ਬੜਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਅਤੇ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵਾਲਾ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੰਗੀ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਹਾਦਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਛੱਡੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਵਾਲੇ ਰੀਤੀ ਰੀਵਾਜ ਛੱਡੇ ਸਨ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਹੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਯਾਦ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ-

 ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਦੂਲੇ,ਦੋਹਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਮਸ਼ਕਾਰ ਸਾਡੀ।

ਵਿਚ ਰੰਗ ਦੇ ਦੇਵੀ ਹੈ ਨਾਰ ਸਾਡੀ,ਵਿਚ ਜੰਗ ਦੇ ਦੇਵੀ ਕਟਾਰ ਸਾਡੀ।

ਇਸੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਾਲ ਅਰਥਾਤ ਸੰਨ 1971 ਵਿਚ ਘਲੋਟੀ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ) ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਮਪੁਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੇ ਰਾਮਪੁਰ ਆਈ।  ਉਹੀ ਰਾਮਪੁਰ ਜਿਸਨੇ ਲਾਲ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਵਿਚ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਦੋਰਾਹਾ ਨੇੜੇ ਵੱਸਿਆ ਰਾਮਪੁਰ ਜੀ ਦੋਰਾਹਾ ਤਰਸੇਮ ਬਾਵਾ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੋਣੀ ਬਾਦਲਾਂ ਲਈ ਉੱਠੀ ਨਕਲਸਲਬਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਾਦਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 25 ਮਈ 1971 ਨੂੰ ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਅੰਤਾਂ ਦਾ ਕਹਿਰ ਢਾਹ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੋਂ ਸਿਰਫ 40 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤਰਸੇਮ ਬਾਵਾ  ਦੇ ਭਣੋਈਏ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾਸ ਪਿੰਡ ਕਕਰਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ 'ਚੋਂ ਘਰੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕਿਧਰੇ ਖਪਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਪਿੰਡ ਕਕਰਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ  ਫਤਿਹਗੜ  ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹੀਦ ਤਰਸੇਮ 'ਬਾਵੇ' ਦੀ ਭੈਣ ਸੰਯੋਗਤਾ, ਪੇਕੇ ਤੇ ਸਹੁਰੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਤੇ ਹਕੂਮਤੀ ਵਹਿਸ਼ੀ ਜਬਰ ਨਾ ਸਹਾਰਦੀ ਹੋਈ ਸਦਮੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗੋਦੜੀ ਦੇ ਨਿੱਕੇ ਲਾਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਗਈ ਸੀ। ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੁਆਨ ਪੁੱਤ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਰਗੇ ਜਵਾਈ ਅਤੇ ਧੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ ਵੀ ਹੌਂਸਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹਾਰਿਆ, ਸਗੋਂ ਹਕੂਮਤੀ ਜਬਰ ਅਤੇ ਪੁਲਸੀ ਧਾੜਾਂ ਅੱਗੇ ਡਟ ਕੇ ਖੜੋਂਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ  ਦੌਰਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਜਮਹੂਰੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਰਹੀ। ਦੇਹਾਂਤ ਵੇਲੇ ਉਮਰ ਦੇ 100 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਢੁੱਕੀ ਮਾਂ ਆਗਿਆਵੰਤੀ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਜਬਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਮਪੁਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਆਉਣਾ ਜਿਵੇਂ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਪਿੜ੍ਹ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੁੱਢ ਸੀ। ਲੋਕ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਸੁਦੇਸ਼ ਰਾਣੀ ਨੇ ਫਿਰਕੂ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮਪੁਰ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸਮੇਂ ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਮਪੁਰੀ ਨਾਲ ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਮੋਢਾ ਜੋੜਿਆ ਸੀ। ਹਰ ਕਦਮ 'ਤੇ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 

ਮਾਤਾ ਸੁਦੇਸ਼ ਰਾਣੀ ਅਜਿਹੇ ਖਾਲਸ ਤੇ ਉਸਾਰੂ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਸੀ ਕਿ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਮਰ ਦੇ 72 ਬਸੰਤ ਹੰਢਾਅ ਕੇ 28 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਇਸ ਜਹਾਨ-ਏ-ਫ਼ਾਨੀ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਆਖ ਗਈ ਮਾਤਾ ਸੁਦੇਸ਼ ਰਾਣੀ ਨੇ ਸੱਸ (ਮਾਤਾ ਸਵਿੱਤਰੀ ਦੇਵੀ) ਨੂੰ ਮਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ-ਸਮਾਜਿਕ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਿਹਲੇ ਕਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਪੁੱਤਾਂ (ਗਗਨ ਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਭੁਵਨੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ) ਨੂੰ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰਨ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਮੋਕਲੀ ਕੀਤੀ, ਦਿਉਰ (ਰਮੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ) ਨੂੰ ਨਿੱਕੇ ਵੀਰ ਤੇ ਭਰਜਾਈ (ਸ਼ਸ਼ੀ ਸ਼ਰਮਾ) ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਵਾਂਗ ਤਿਓ੍ਹ ਕੀਤਾ, ਨੂੰਹਾਂ (ਮਨਦੀਪ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ) ਲਈ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਤੱਤੀ ’ਵਾਅ ਤੋਂ ਓਟ ਬਣੀ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਪੋਤਰੇ (ਜੀਵਾਂਸ਼) ਲਈ ਮੋਹ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣ ਕੇ ਵਗੀ।   

ਆਪਣੀ ਰੇਖਾ-ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਚੰਦਨ ਦੇ ਰੁੱਖ’ ਦਾ ਸਮਰਪਣ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਂਅ ਕਰਦਿਆਂ ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਮਪੁਰੀ ਦਾ ਲਿਖਿਆ, “ਪਤਨੀ ਸੁਦੇਸ਼ ਨੂੰ, ਜਿਸਦੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿਚ ਚੰਦਨ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਹੈ”, ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਸੱਚ-ਬਿਆਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਤਨੀ ਦੀ ਨਿੱਘੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸੀਨੇ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਰਾਮਪੁਰੀ ਆਖਦੈ, “ਉਸਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਲੱਗਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਘਰ ਦੀ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਮੰਜੇ ’ਤੇ ਪਈ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਇਕ ਚਮਤਕਾਰੀ ਆਭਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਟੱਬਰ ਦੁਆਲੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਾ ਇਕ ਚੱਕਰ ਵਲ਼ੀ ਰੱਖਿਆ”।

ਇਸੇ ਆਭਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ਮੌਕੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਨਮ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਗੋਂ ਮਹਿਜ਼ ਸੰਸਾਰਿਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਹੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਣਾਉਣੇ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਬਚਾਉਣੇ ਵੀ। ਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਲੜ ਫੜ ਕੇ ਉਡਾਰ ਹੋਇਆ ਪੁੱਤ ਗਗਨ ਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਮਾਪੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਿਰਾ ਜਨਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਵੀ ਘੜਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਪਾਪਾ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ-ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਮੈਂ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸਿੱਖੀ ਤਾਂ ਮੰਮੀ ਦੇ ਜਿਊਣ ਨੂੰ ਵਾਚਦਿਆਂ ਮੈਂ ਤੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗ਼ੀ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਵਾਂਗ ਜਿਊਣਾ ਸਿੱਖਿਆ”।

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ (28 ਜੁਲਾਈ) ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਤੜਕੇ ਦੇਹ ਦਾ ਓਹਲਾ ਕਰ ਗਈ ਮਾਤਾ ਸੁਦੇਸ਼ ਰਾਣੀ ਨਮਿਤ ਰੱਖੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗਰੁਣ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੋਗ ਤੇ ਪਗੜੀ ਦੀ ਰਸਮ 6 ਅਗਸਤ ਦਿਨ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਰਾਮਪੁਰ ਵਿਚਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਬੁੰਗਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਹਾਲ ਵਿਚ ਦੁਪਹਿਰ ਇਕ ਤੋਂ ਦੋ ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੋਵੇਗੀ।

ਸ਼੍ਰੀ ਗਰੁਣ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੋਗ ਤੇ ਪਗੜੀ ਦੀ ਰਸਮ 6 ਅਗਸਤ ਦਿਨ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋ ਜਾਣੀ ਹੈ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਹੀ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨੇ ਤੁਰ ਜਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤਿਮ ਅਰਦਾਸ ਵੇਲੇ ਤੀਕ ਹਉ  ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧੀ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਨ ਮਗਰੋਂ ਯਾਦਾਂ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੀ ਗੈਰ ਹਾਜ਼ਿਰੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਰ ਤਿੱਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਲਈ ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਮਪੁਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਬਿਰਹਾ ਦੀ ਅਸਲੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੁਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣੀ ਹੈ। ਇਸਲਈ ਸੱਜਣਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਮਪੁਰੀ ਜੀ ਕੋਲ ਗੇੜਾ ਮਾਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ।  --ਰੈਕਟਰ ਕਥੂਰੀਆ//ਸਾਹਿਤ ਸਕਰੀਨ ਡੈਸਕ

ਸਮਾਜਿਕ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਜਨ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ  ਹੋਏ ਬਲਾਗ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਣੋ। ਜੋ ਵੀ ਰਕਮ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਹਰ ਹਫਤੇ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਲਈ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹੋ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕੱਢੋ। ਹੇਠਲੇ ਬਟਨ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਲੰਮੀ ਸਾਧਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਸਪਾਲ ਖੇੜਾ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੁਸਤਕ ਪਾਠਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ

Sunday 30th July 2023 at 10:43 AM Via WhatsApp

ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧੁਨੀ ਹੈ......ਜਿੱਤ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ

ਸਾਹਿਤ ਸੰਸਾਰ: 30 ਜੁਲਾਈ 2023: (ਕਾਰਤਿਕਾ ਸਿੰਘ//ਸਾਹਿਤ ਸਕਰੀਨ)::

"ਹਰ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਖ਼ਸਲਤ,ਹਰ ਮਿੱਟੀ ਕੁੱਟਿਆਂ ਨਹੀਂ ਭੁਰਦੀ

ਹਰ ਫੱਟੜ ਮੱਥਾ ਨਹੀਂ ਝੁਕਦਾ, ਬੰਨ੍ਹ ਲਾਇਆਂ ਹਰ ਛੱਲ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ......।"

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਇਹ ਸੁਭਾਅ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਜਿਨਾਂ ਕੁੱਟੋਂਗੇ ਇਹ ਮੋੜਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨੀ ਹੀ ਤਕੜੀ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲੇਗੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀਆਂ ਲੋਕ ਲਹਿਰਾਂ ਵੇਖ‌ ਲਵੋ, ਉਨਾਂ ਉਪਰ ਜਿਨਾਂ ਜਬਰ ਹੋਇਆ ਉਹ ਦਬੀਆਂ ਨਹੀਂ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਪੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।

 ਕਿਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਲੁੱਟ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰ ਨਾਲ ਅਵਾਮ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਹੈ, ਲੜਕੀਆਂ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪਤ ਲੁੱਟਣਾ, ਇੱਜ਼ਤ ਖੇਹ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਨਾ। ਅਣਭੋਲ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ-ਜਾਲ ਚ ਫਸਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ।ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਅਗਵਾ,ਰੇਪ,ਕਤਲ ਕਰਨਾ।ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮੀ ਕਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਏ ਹਨ,ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਨੀਪੁਰ ਦੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ ਘਟਨਾਵਾਂ ਇਸ ਦੀ ਨੇੜੇ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਗਵਾ,ਰੇਪ,ਕਤਲ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰੀਆਂ ਹਨ। ਬਹੁਤੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਸਾਧਨ ਹੀਣ ਮਾਪੇ ਸਬਰ ਕਰ,"ਰੱਬ ਦਾ ਭਾਣਾ ਮੰਨ" ਚੁੱਪ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਕਈ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪੇ ਜੇਰਾ ਕਰਦੇ ਨੇ,ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਨੇ,ਲੋਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਅਗਵਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਨੇ।ਲੋਕ ਘੋਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

 ਦੇਸ ਭਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਚੋਂ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਚੋਂ ਤੱਥ, ਸਮੱਗਰੀ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰਜਿਆ ਹੈ ਇਹ ਨਾਵਲ। ਸਾਹਿਤ ਸਮਾਜ ਦਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਹੁੰਦਾ। ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਬੀਅ ਆਪਣੇ ਆਲ਼ੇ ਦੁਆਲ਼ੇ ਤੋਂ ਹੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧੁਨੀ ਹੈ......."ਜੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਲੜਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਤ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"

ਹਰ ਚੰਗੀ ਪੁਸਤਕ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਨ ਕੋਈ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਸੰਵੇਦਨਾ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਜਾਗਣ ਮਗਰੋਂ ਹੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਲ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਨਾਲ ਰੂਬਰੂ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਹੀ ਅਜਿਹਸ ਅਹਦ ਔੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਜ਼ਮੀਰਾਂ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਲਿਖ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਵਾਪਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਜ਼ਾਦ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਮਿੱਟੀ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨਹੀਂ ਭੁਰਦੀ.....! ਫਿਰ ਵੀ ਜਦੋਂ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਦੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਮੀ ਗਿਰਾਮੀ ਲੇਖਕ ਪ੍ਰੇਮ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਇਸ਼ਕ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ/ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਦਿਆਂ ਸਾਵਣ ਕਾਵਿ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਸੱਦੇ ਦੇਂਦੇ ਰਹੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਪੋ ਆਪਣੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਛਪਣ 'ਤੇ ਵਧਾਈਆਂ ਲੈਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਗਮ ਕਰਨ ਕਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਰੁਝੇ ਰਹੇ।   ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ, ਪਾਸ਼ ਅਤੇ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਮਗਰੋਂ ਆਈ ਖੜ੍ਹੋਤ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਿੱਚ ਜਸਪਾਲ ਮਾਨਖੇੜਾ ਨੇ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਇਸ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਉਹ ਇੱਕ ਥਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ-ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ 2019 ਚ ਛਪਿਆ ਸੀ।ਇਹ ਨਾਵਲ "ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਨਹੀਂ" ਕਿਸਾਨੀ ਬਾਰੇ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅਗਲਾ ਨਾਵਲ ਲਿਖਣ ਦੀ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਯਾਦ ਆ ਗਿਆ।

      ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ, ਗੁਰਦੇਵ ਖੋਖਰ, ਰਣਬੀਰ ਰਾਣਾ,ਦਮਜੀਤ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੈਂ, ਜੈਪੁਰ ਲਿਟਰੇਚਰ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿਚ ਗਏ ਸਾਂ। ਜਿਥੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਦਸ ਵਾਈ ਦਸ ਫੁੱਟ ਉਚਾ-ਚੌੜਾ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਚੱਠੇ ਵਾਂਗ ਚੱਠਾ ਲੱਗਿਆ ਵੇਖਿਆ।ਉਹ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਉਪਰ ਲਿਖੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸਟਾਕ ਸੀ। 'ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਲਵਾਂਗੇ ਇਹ ਕਿਤਾਬ,' ਮੈ ਸੋਚਿਆ।

ਪਰ ਅਖੀਰਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸਟਾਕ ਖ਼ਤਮ ਸੀ। ਸਾਰੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿਕ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਫਿਰ ਸਟਾਕ ਆ ਗਿਆ ਮੈਂ ਕਿਤਾਬ ਖਰੀਦ ਲਈ।ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਨਾਵਲ ਲਿਖਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ ਸੀ।

5 ਜੁਲਾਈ 2018 ਨੂੰ ਮੈਂ ਇਹ ਨਾਵਲ "ਹਰ‌ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਖ਼ਸਲਤ" ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੋਧ ਸੁਧਾਈ,ਮਾਂਜ ਮਜਾਈ ਬਾਅਦ ਇਹ ਨਾਵਲ ਛਪ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਕੁਲ 216 ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਕ "ਪੀਪਲਜ਼ ਫੋਰਮ ਬਰਗਾੜੀ" ਹਨ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਪਾਠਕ ਬਹੁਤ ਸਨੇਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। 

ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ, ਕਈ ਪੜਤਾਂ ਚ ਲਿਖ ਲੈਣ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹ ਸੋਧ ਲੈਣ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਇਹ ਨਾਵਲ...."ਹਰ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਖ਼ਸਲਤ"। ਇਸਨੂੰ ਪੀਪਲਜ਼ ਫੋਰਮ ਬਰਗਾੜੀ ਨੇ ਬੜੀ ਨੀਝ ਨਾਲ ਛਾਪਿਆ ਹੈ।

ਜਸਪਾਲ ਮਾਨਖੇੜਾ 

30 ਜੁਲਾਈ 2023

ਮਾਨਖੇੜਾ ਸਾਡਾ ਬਹੁਤ ਮਾਣਮੱਤਾ ਗਲਪਕਾਰ ਹੈ--ਬਲਬੀਰ ਪਰਵਾਨਾ ਇੱਕ ਟਿੱਪਣੀ ਦੇ ਜੁਆਬ ਵਿੱਚ 

ਸਮਾਜਿਕ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਜਨ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ  ਹੋਏ ਬਲਾਗ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਣੋ। ਜੋ ਵੀ ਰਕਮ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਹਰ ਹਫਤੇ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਲਈ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹੋ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕੱਢੋ। ਹੇਠਲੇ ਬਟਨ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹਲੂਣਾ

22nd July 2023 at 15:28

ਨਪੁੰਸਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤਰੇ ਲੇਖਕ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: 22 ਜੁਲਾਈ 2023: (ਰਵਿੰਦਰ ਭਾਰਤੀ//ਸਾਹਿਤ ਸਕਰੀਨ ਡੈਸਕ):: 

ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਨਵੰਬਰ-84 ਵੇਲੇ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਸੱਤਾ ਨੇ ਘਟੋਘਟ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤਕ ਖੂਨ ਖਰਾਬੇ ਅਤੇ ਕਤਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਮਾਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਦੇਖਿਆ ਸੀ।  ਬਾਅਦ ਵਿਹਚਕ ਵੀ ਕਾਤਲਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਮਿਸਾਲੀ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੀਆਂ।  ਫਿਰ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ। ਸ਼ਾਇਦ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਰਾਸ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਖਿਰ ਜਦੋਂ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਆਗੂ ਵੀ ਆਪੋ ਆਪਣੀਆਂ ਸਵਾਰਥੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲਤਾਨ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਹਲਕੇ ਵੀ ਸਾਵਣ ਦੇ ਕਾਵਿ ਦਰਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਝੇ ਹੋਏ ਹਨ ਉਦੋਂ  ਵੀ ਕੁਝ ਜਾਗਦੀ ਜ਼ਮੀਰ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਮਨੀਪੁਰ ਦੀਆਂ ਵਹਿਸ਼ੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਨਿੰਦਿਆ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖ ਗੌਹਰ ਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਮ ਲਿਖੀ ਹੈ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਬੜੀਆਂ ਸਿਧੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਮਨ ਕਿ ਬਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੁਆਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਣੀਪੁਰ ਦਾ ਦਰਦ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ਜਾਗਿਆ? 

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਸੰਗਠਨ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ (ਰਜਿ.) ਨੇ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਉੱਥੇ ਦੋ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਤਣਾਉ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਮਸਲੇ ਬਾਰੇ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਭਾਈਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇਕ ਤਣਾਉ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦੰਗਾਈਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲੁੱਟ-ਮਾਰ ਅਤੇ ਕਤਲੋ-ਗਾਰਤ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਵਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਫ਼ੌਜ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਉੱਪਰ ਹੋਈਆਂ ਜ਼ਿਆਦਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਦਿਲ ਹਿਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਘਟਨਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਕਬਾਇਲੀ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤੋਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਚਾਰ ਮਈ ਨੂੰ ਵਾਪਰੀ ਇਸ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਨੇ ਦਬਾਈ ਰੱਖਿਆ। ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ (ਰਜਿ.) ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਸਭਾ ਸਾਰੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਕਾਮਿਆਂ, ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ, ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਸੋਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਨੀਪੁਰ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਮਿਸਾਲੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਸਭਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਰੋਸ ਮਾਰਚ, ਧਰਨੇ, ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਕਰਨ, ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਜਗਾ ਕੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਮੰਗ ਪੱਤਰ ਦੇ ਕੇ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਦੰਗਾ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ। ਇਹ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਡਾਕਟਰ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸਿਰਸਾ ਨੇ ਨਿਜੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਅਤੇ ਕਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। 

ਇਪਟਾ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਰ ਵੀ ਇਸ ਜ਼ਖਮੀ  ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਹਾਅ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਮਾਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੌਹਰ ਰਜ਼ਾ ਨੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਮ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਵੀ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। 

ਸਮਾਜਿਕ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਜਨ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ  ਹੋਏ ਬਲਾਗ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਣੋ। ਜੋ ਵੀ ਰਕਮ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਹਰ ਹਫਤੇ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਲਈ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹੋ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕੱਢੋ। ਹੇਠਲੇ ਬਟਨ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਵਾਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ’ ਨਰਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜਗਦਿਓ ਦੀ ਸੁਜਿੰਦ ਵਾਰਤਕ: ਪ੍ਰੋ.ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ

 Saturday 15th July 2023 at 5:15 PM

ਹਰੇਕ ਪਾਠਕ ਖੁਦ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇਗਾ

ਨਿਊ ਬੈਂਕ ਕਾਲੋਨੀ, ਖੰਨਾ ਵਿਖੇ ਨਰਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜਗਦਿਓ ਦੀ ਨਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੁਸਤਕ ‘ਵਾਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ’ ਦੀ ਘੁੰਡ ਚੁਕਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲੇਖਕ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਨਾਮਵਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰ ਪ੍ਰੋ. ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਹੋਰ

ਲੁਧਿਆਣਾ/ਖੰਨਾ: 15 ਜੁਲਾਈ 2023: (ਕਾਰਤਿਕਾ ਸਿੰਘ//ਸਾਹਿਤ ਸਕਰੀਨ ਡੈਸਕ)::

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜਗਦਿਓ ਦੀ ਨਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੁਸਤਕ ‘ਵਾਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ!’ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਸ਼ਾਇਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਵਿਰਾਸਤ ਅਕਾਡਮੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਪ੍ਰੋ. ਗੁਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਰੌਚਕਤਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸੋਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸੂਖਮ ਵਿਸ਼ੇ ਲੇਖਕ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਪਰੋ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਨਿਊ ਬੈਂਕ ਕਾਲੋਨੀ ਵਿਖੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀਘੁੰਡ ਚੁਕਾਈ ਮੌਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੇਖਕ ਨਾ ਤਾਂ ਗੱਲ ਅਧੂਰੀ ਛੱਡਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਫਜ਼ੂਲ ਖਰਚੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ‘ਚ ਹਰੇਕ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਸਵਾਦਲੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਠਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 

ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣ ਦੇ ਗੁਰ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਬੜੇ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਿੰਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਸਾਹਿਤ ਕਾਫੀ ਰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਿਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਲੇਖਕ ਨੇ ਕਾਫੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੂਬੀ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨਿੱਜੀ ਤਜਰਬਿਆਂ, ਕਹਾਣੀਆਂ, ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਅਤੇ ਸਵਾਦਲੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਾਠਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ੇ ਅਤੇ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਹਰ ਉਮਰ ਵਰਗ ਦਾ ਪਾਠਕ ਖੁਦ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇਗਾ।

ਨਰਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜਗਦਿਓ ਦੀ ਕਿਤਾਬ “ਵਾਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ!” ਵਿਚ 50 ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ, ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ, ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਰੌਚਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਲੇਖਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸਹਾਰੇ, ਹੌਂਸਲੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਹਿੰਮਤ ਭਰੇ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ “ਵਾਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ!” ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ‘ਚੋਂ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਤਾਬ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਭਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਕਾਬਿਲੇਗੌਰ ਹੈ ਕਿ ਖੰਨਾ ਨਿਵਾਸੀ ਨਰਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜਗਦਿਓ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਤੈਨਾਤ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਮਿਡਲ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੰਗੀ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਮੋਹਾਲੀ ਦੇ ਯੂਨੀਸਟਾਰ ਬੁੱਕਸ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਐਮਾਜ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਲਦ ਹੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰੋ. ਗੁਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੇਖਕ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਰ ਤੇ ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ, ਪੰਜਾਬ ਜੈਨਕੋ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਮੰਡੇਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੁਨੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੋਗਾ ਪ੍ਰਭਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੱਥੋਵਾਲ, ਐਸਐਚਓ ਸਿਟੀ-2 ਖੰਨਾ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਕੁਲਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ ,ਵੇਰਕਾ ਮਿਲਟ ਪਲਾਂਟ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਡਿਪਟੀ  ਮੈਨੇਜਰ ਧਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ ਅਤੇ ਦਾਦ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਸਰਪੰਚ ਸਃ ਜਗਦੀਸ਼ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ।

-----

ਫੋਟੋ ਕੈਪਸ਼ਨ: ।

ਹਲੂਣਾ ਦੇਂਦੀ ਨਜ਼ਮ//ਪਰਜਾ ਪੱਤ//ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ

Friday 30th June 2023 at 4:41 PM

ਹਕੀਕਤ ਨਾਲ ਰੂਬਰੂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਨਜ਼ਮ 

ਦਾਅਵੇ ਜਿੰਨੇ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰ ਲਏ ਜਾਣ। ਬਿਆਨ ਵੀ ਜਿੰਨੇ ਮਰਜ਼ੀ ਜਾਰੀ ਹੋ ਜਾਣ। ਹਕੀਕਤ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਉਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨਾਲ ਹਕੀਕਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਕੀਕਤ ਤੋਂ ਰੂਬਰੂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਇਕ ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ ਹੁਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਨਜ਼ਮ। ਬੜੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਬਦਲੇ, ਬੜੀਆਂ ਸਿਆਸਤਾਂ ਵੀ ਬਦਲੀਆਂ, ਬੜੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵੀ ਬਣੇ ਪਰ ਇੱਕ ਦਰਦ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਇਹ ਨਜ਼ਮ!

ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਨਜ਼ਮ ਨਾਲ ਵੀ ਕੁਝ ਨਾ ਬਦਲੇ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਨਜ਼ਮ ਨਾਲ ਵੀ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਨਜ਼ਮ ਨਾਲ ਵੀ ਕੋਈ ਹਲਚਲ ਪੈਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਇਹ ਨਜ਼ਮ ਮੌਜੂਦਾ ਦੌਰ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਤਾਂ ਦੇਂਦੀ ਹੀ ਰਹੇਗੀ। ਪੂਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਇਹ ਖਾਸ ਨਜ਼ਮ। ਇਹ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵੀ ਨਹੀਂ। --ਕਾਰਤਿਕਾ ਸਿੰਘ 

ਪਰਜਾ ਪੱਤ//ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ

ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਤੇ ਕਿਹਾ

ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ 

ਭਾ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ

ਸ਼ਰਮਾ ਜੀ ਨਾ ਕਿਹਾ ਕਰੋ। 

ਤੁਹਾਡੇ ਏਦਾਂ ਕਹਿਣ ਨਾਲ

ਕੁਲੀਨ-ਵਰਗੀਏ ਬੁਰਾ ਮਨਾਉਂਦੇ ਨੇ। 

ਮੈਂ ਸ਼ਰਮਾ ਨਹੀਂ, ਪਰਜਾਪੱਤ ਹਾਂ। 

ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਘੁਮਿਆਰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ। 

ਮੈਂ ਅੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਣਦਾ ਸਕੂਲ ਵੇਲੇ ਤੋਂ। 

ਕਦੇ ਕੁਝ ਕਦੇ ਕੁਝ ਵੰਨ ਸੁਵੰਨੀਆਂ। 

ਇਹ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਬੰਦਾ ਨਹੀਂ ਗਿਣਦੇ

ਹਰ ਵੇਲੇ ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਡੰਗੇ

ਟੰਮਣੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ। 

ਜਦ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ 'ਚ

ਬੋਦੀ ਵਾਲਾ ਤਾਰਾ ਚੜ੍ਹਿਐ

ਇਹ ਪਿੰਡ ਬੈਠੇ ਹੀ

ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਹਾਕਮ ਸਮਝਦੇ ਨੇ। 

ਹੁਣ ਹੋਰ ਵੀ ਨੀਮ ਚੜ੍ਹੇ ਕਰੇਲੇ ਵਾਂਗ

ਬੋਲ ਕੇ ਮੂੰਹ ਕੁਸੈਲਾ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। 

ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਸ ਭੁਲੇਖੇ 'ਚ ਹਨ?

ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਬੰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਗਿਣਦੇ। 

ਭਾ ਜੀ ਕੋਈ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਨਹੀਂ,

ਗਿਆਨ ਗਰੰਥ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਚ ਲਿਖੇ ਸਨ?

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਡੇਰਿਆਂ,

ਦੀਵੇ ਬਗੈਰ ਕਿਸ ਨੇ ਚਾਨਣ ਬੀਜਿਆ?

ਕਿਸ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਹੈ ਹਰਫ਼ ਹਰਫ਼?

ਉਹ ਚਿਰਾਗ ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਾਏ ਸਨ?

ਸਾਡੇ ਹੀ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਪਹਿਲਾਂ,

ਚੀਕਨੀ ਮਿੱਟੀ ਲੱਭੀ, ਕੁੱਟੀ, ਗੁੰਨ੍ਹੀ। 

ਚੱਕ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਇਆ,

ਆਕਾਰ ਬਣਾਇਆ,

ਆਵੇ 'ਚ ਪਕਾਇਆ। 

ਚਿਰਾਗ 'ਚ ਤੇਲ ਵੀ ਤਾਂ ਅਸਾਂ ਤੁਸਾਂ ਪਾਇਆ!

ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ੂਦਰ ਦੱਸਦੇ ਨੇ ।

ਭਾ ਜੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤੈ,

ਜਿਸ ਰੱਬ ਨੂੰ ਇਹ ਪੂਜਦੇ ਨੇ,

ਉਸ ਦੀ ਅੰਗਲੀ ਸੰਗਲੀ ਵੀ

ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਰਲ਼ਦੀ ਹੈ। 

ਰੱਬ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇ ਕਾਇਨਾਤ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ,

ਤੇ ਸਾਡੇ ਜ਼ਿੰਮੇ ਚੱਕ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਣਾ। 

ਰੱਬ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਬੰਦੇ ਘੜਦਾ

ਤੇ ਅਸੀਂ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਭਾਂਡੇ। 

ਬਾਬਾ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਹੀ ਤਾਂ

ਗੋਲ ਚੱਕ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। 

ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੀ ਬਣਾਇਆ?

ਦੱਸਣ ਤਾਂ ਸਹੀਂ ਪੱਤਰੀਆਂ ਫ਼ੋਲ ਕੇ। 

ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਮੱਘੀਆਂ, ਸੁਰਾਹੀਆਂ

ਥਾਲ਼ੀਆਂ, ਕੁਨਾਲ਼ੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ। 

ਖੂਹ ਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਦੀਆਂ ਟਿੰਡਾਂ ਵੀ,

ਅਸੀਂ ਹੀ ਮੁੱਦਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। 

ਲੋਹਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਮਗਰੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੈ। 

ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਵੀ,

ਇਹ ਗੁਰਬਤ ਵਾਂਗ,

ਸਾਡਾ ਖਹਿੜਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ। 

ਹਾਂ, ਸੱਚ ਇੱਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਸੁਣੋ!

ਗੀਤਾਂ ਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ

ਰੰਨ ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਨੇ

ਜੋ ਅੱਡੀਆਂ ਕੂਚਦੀ ਮਰ ਗਈ ਸੀ,

ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਂਕਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜੁੜੀਆਂ,

ਉਹ ਵੀ ਸਾਡੇ ਪੁਰਖ਼ਿਆਂ ਦੀ ਦਾਦੀ ਸੀ। 

ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ

ਉਹ ਅਕਸਰ ਆਖਦੀ ਸੀ,

ਵੇ ਪੁੱਤਰੋ! ਸਾਰੇ ਭਾਂਡੇ, ਬੁਘਨੀਆਂ,ਘੁੱਗੂ ਘੋੜੇ ਤੇ ਝਾਵੇਂ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋ,

ਇਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਾਤ ਅਭਿਮਾਨੀਆਂ ਦੇ

ਮਨ ਦੀ ਮੈਲ ਲਾਹੁਣ ਲਈ ਵੀ

ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਯੰਤਰ ਬਣਾਉ ।

ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ

ਉਸੇ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੁੱਤਰ ਧੀਆਂ ਨੂੰ

ਸਕੂਲ ਦਾ ਰਾਹ ਵਿਖਾਇਆ ਸੀ। 

ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ

ਦੁਲੱਤੇ, ਟੀਟਣੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ

ਹਰ ਥਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਾਜ਼ਰ ਨਾਜ਼ਰ। 

ਬੰਦਾ ਕਿੱਧਰ ਜਾਵੇ?

ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਭਾ ਜੀ,

ਕਾਲਿਜ ਚ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਜੇ ਮੈਂ ਤਰਸੇਮ ਨਹੀਂ,

ਘੁਮਿਆਰਾਂ ਦਾ ਤੇਮਾ ਹੀ ਹਾਂ। 

ਗਧੇ-ਚਾਰਾਂ ਦੀ ਛੇੜ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਦੇ। 

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ,

ਜਿਸ ਕੂੰਡੇ ਵਿੱਚ ਚਟਨੀ ਕੁੱਟਦੇ ਹੋ। 

ਦੇਗਚੀ ਵਿੱਚ ਦਾਲ ਰਿੰਨ੍ਹਦੇ ਹੋ,

ਘੜੇ ਨੂੰ ਕੁੰਭ ਕਹਿ ਕੇ,

ਪੂਜਾ ਵੇਲੇ ਲੱਭਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹੋ,

ਉਹ ਕਿਸੇ ਮਸ਼ੀਨ ਨੇ ਨਹੀਂ ਘੜਿਆ

ਸਾਡੇ ਵਡਿੱਕਿਆਂ ਨੇ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। 

ਸਿਰਫ਼ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰੋ

ਅੰਤਰ ਧਿਆਨ ਹੋਵੋ ਤੇ ਸੋਚੋ,

ਹਰ ਥਾਂ ਪੈੜਾਂ ਹਨ

ਸਾਡੇ ਬਾਪੂਆਂ ਦੀਆਂ। 

ਚੱਪਣੀ ਨਾ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ

ਬੇਸ਼ਰਮ ਕਿੱਥੇ ਡੁੱਬ ਮਰਦੇ?

ਹੋਰ ਸੁਣੋ!

ਉਹ ਚੱਪਣੀ ਵੀ ਅਸੀਂ ਹੀ ਬਣਾਈ ਹੈ। 

ਬੰਦਾ ਗਿਆਨ ਦੇ ਲੜ ਤਾਂ

ਇਸ ਲਈ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ

ਉਹ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦਾ ਸਬਕ ਸਿੱਖੇ। 

ਪਰ ਇਹ ਓਥੇ ਦੇ ਓਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਨੇ,

ਜਿੱਥੇ ਮਨੂ ਸੰਮ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲਾ

ਭਾਈ ਛੱਡ ਗਿਆ। 

ਨਾ ਇੱਕ ਕਦਮ ਅੱਗੇ ਨਾ ਪਿੱਛੇ!

ਭਾ ਜੀ! ਇਹ

ਪਿਆਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ

ਨਾ ਪਿਆਰ ਲੈਂਦੇ, ਨਾ ਦੇਂਦੇ। 

ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ

ਉੱਚ - ਕੁਲੀਨ ਰੁਤਬੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਬੈਠ ਕੇ

ਇਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਨੇ। 

ਆਹ ਕਰੋ, ਆਹ ਨਾ ਕਰੋ। 

ਬਿੱਲੀ ਰਾਹ ਕੱਟ ਜਾਵੇ ਤਾਂ

ਸਾਨੂੰ ਪਰਤ ਜਾਉ ਕਹਿੰਦੇ। 

ਨਿੱਛ ਮਾਰ ਬਹੀਏ ਤਾਂ

ਕਹਿਣਗੇ, ਅਸੀਂ ਭਿੱਟੇ ਗਏ!

ਤੁਸੀਂ ਨਹਾ ਕੇ ਆਉ!

ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ,

ਭਿੱਟੇ ਗਏ ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਨਹਾਈਏ ਅਸੀਂ!

ਗੋਹਾ ਕੂੜਾ ਕਰਦੀ ਕੋਈ ਧੀ ਭੈਣ

ਟੋਕਰਾ ਚੁੱਕੀ ਮੱਥੇ ਲੱਗੇ

ਤਾਂ ਇਹ ਬਦਸ਼ਗਨੀ ਆਖਦੇ ਨੇ।

ਚਾਰ ਦਿਨ ਗਊ ਮਾਤਾ ਦਾ ਗੋਹਾ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਰ ਪਿਆ ਰਹੇ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇ

ਬਈ ਕੀ ਭਾਅ ਵਿਕਦੀ ਹੈ?

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੂੜਾ ਸਮੇਟਦੇ,

ਰੂੜੀਆਂ ਤੇ ਸੁੱਟਣ ਜਾਂਦੇ ਲੋਕ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਗੂਣੇ ਜੀਵ ਨੇ। 

ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਵੀ ਟਿੱਚ ਜਾਣਦੇ ਨੇ ਇਹ

ਧੱਕਾ ਕਰਕੇ ਆਪੇ ਆਖਦੇ

ਸਬੂਤ ਪੇਸ਼ ਕਰੋ!

ਦਿਲ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਐਕਸਰੇ ਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। 

ਹੌਕਿਆਂ ਦੀ ਸਕੈਨਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। 

ਰੂਹ ਤੇ ਪਈਆਂ ਲਾਸਾਂ ਦਾ ਜੁਰਮ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। 

ਅਰਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਕਿਵੇਂ ਲਿਖੀਏ। 

ਸਬੂਤ ਤਾਂ ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਹੀ ਵੇਖ ਸਕਦੀ

ਇਹ ਜਬਰ ਜਾਨਣ ਲਈ

ਤੀਸਰਾ ਨੇਤਰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 

ਉਹੀ ਗ਼ੈਰ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ। 

ਭਾ ਜੀ!

ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਿਉ

ਪਰ ਸੱਚ ਪੁੱਛਿਉ,

ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਵੱਟ ਬਹੁਤ ਚੜ੍ਹਦੈ। 

     ---ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ